Τράπεζα Θεμάτων

www.trapeza-thematon.gr

Τύπος Σχολείου: Γενικό Λύκειο Τάξη: Α' Λυκείου
Μάθημα: Αρχαία Ελληνική Γλώσσα και Γραμματεία Θέμα: 1
Κωδικός Θέματος: 12805 Ύλη: Ξενοφῶντος, Ἑλληνικά, Βιβλίο 2ο, 2.§18-21
Τύπος Σχολείου: Γενικό Λύκειο
Τάξη: Α' Λυκείου
Μάθημα: Αρχαία Ελληνική Γλώσσα και Γραμματεία
Θέμα: 1
Κωδικός Θέματος: 12805
Ύλη: Ξενοφῶντος, Ἑλληνικά, Βιβλίο 2ο, 2.§18-21
Τελευταία Ενημέρωση: 29-Νοε-2023
Ξενοφώντος Έλληνικά, 2.2.518-21

ΚΕΙΜΕΝΟ
Λύσανδρος δέ τοίς έφόροις έπεμψεν άγγελοσντα μετ' άλλων Λακεδαιμονίων Άριστοτέλην, φυγάδα Άθηναϊον όντα, ότι άποκρίναιτο Θηραμένει έκείνους κυρίους είναι είρήνης καί πολέμου. Θηραμένης δέ καί οί άλλοι πρέσβεις έπεί ήσαν έν Σελλασίρ, έρωτώμενοι δέ έπί τίνι λόγφ ήκοιεν είπαν ότι αύτοκράτορες περί είρήνης, μετά ταύτα οί έφοροι καλεϊν έκέλευον αύτούς, Έπεί δ' ήκον, έκκλησίαν έποίησαν, έν ή άντέλεγον Κορίνθιοι και Θηβαίοι μάλιστα, πολλοί δέ καί άλλοι τών Έλλήνων, μή σπένδεσθαι Άθηναίοις, άλλ' έξαφεϊν. Λακεδαιμόνιοι δέ ούκ έφασαν πόλιν Ελληνίδα άνδραποδιεϊν μέγα άγαθόν είργασμένην έν τοίς μεγίστοις κινδύνοις γενομένοις τή Έλλάδι, άλλ' έποιοσντο είρήνην έφ' τά τε μακρά τείχη καί τόν Πειραιά καθελόντας καί τάς νασς πλήν δώδεκα παραδόντας καί τούς φυγάδας καθέντας, τόν αύτόν έχθρόν καί φίλον νομίζοντας Λακεδαιμονίοις έπεσθαι καί κατά γήν καί κατά θάλατταν όποι άν ήγώνται. Θηραμένης δέ καί οί σύν αύτΦ πρέσβεις έπανέφερον ταύτα είς τάς Αθήνας.

ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ
1. Να μεταφράσετε στη Νέα Ελληνική το απόσπασμα: «Έπεί δ' ήκον, ... όποι άν ήγώνται».
(Μονάδες 30)

5. Να επιλέξετε για καθεμία αρχαιοελληνική λέξη της στήλης Α την ετυμολογικά συγγενή της νεοελληνική λέξη της στήλης Β.

Α Β
1. έφόροις α. αόρατος
β. ευφορία
2. έρωτώμενοι α. υποερώτημα
β. έρωτας
3. μέγα α. μέθοδος
β. μέγεθος
4. έπεσθαι α. έπος
β. επομένως
5. έπανέφερον α. φανάρι
β. φόρος

(Μονάδες 10)

8. Να χαρακτηρίσετε τις παρακάτω διατυπώσεις ως Σωστές (Σ) ή Λανθασμένες (Λ):
Ο Ξενοφώντας
α. εξορίστηκε από την Αθήνα εξαιτίας της αριστοκρατικής καταγωγής του.
β. έχασε τον γιο του, τον Γρύλλο, στη μάχη της Μαντινείας (362 π.Χ.).
γ. δέχθηκε βαθύτατη επίδραση από την ηγετική φυσιογνωμία του Περικλή.
δ. έγραψε τα Έλληνικά που αποτελούν τη σπουδαιότερη πηγή για τα γεγονότα της περιόδου 431-411 π,Χ.
ε. παραθέτει ποιητικές εκφράσεις στο κείμενό του και χρησιμοποιεί το απλοποιημένο αττικό ιδίωμα.
(Μονάδες 10)


Απάντηση Θέματος:

Ξενοφώντος Έλληνικά, 2.2.518-21

1. ΜΕΤΑΦΡΑΣΕΙΣ
Α. [Τότε οι έφοροι πρόσταξαν να τους φωνάξουν,] κι όταν ήρθαν συγκάλεσαν
Συνέλευση. Εκεί διαμαρτυρήθηκαν πολλοί άλλοι Έλληνες, και ιδίως οι Κορίνθιοι κι οι Θηβαίοι, λέγοντας ότι δεν πρέπει να κάνουν συνθήκη με τους Αθηναίους, αλλά να τους αφανίσουν. Οι Λακεδαιμόνιοι όμως δήλωσαν ότι αρνούνται να υποδουλώσουν πόλη ελληνική που τόσες υπηρεσίες είχε προσφέρει τον καιρό του μεγαλύτερου κινδύνου που είχε απειλήσει ποτέ την Ελλάδα• δέχτηκαν λοιπόν να γίνει ειρήνη με τον όρο ότι οι Αθηναίοι θα γκρεμίσουν τα Μακρά Τείχη και τα τείχη του Πειραιά, θα παραδώσουν όλα τους τα πλοία εκτός από δώδεκα, θα φέρουν πίσω τούς εξόριστους, θα 'χουν τους ίδιους εχθρούς και φίλους με τους Λακεδαιμονίους και θα εκστρατεύουν μαζί τους στη στεριά και στη θάλασσα, όπου τους οδηγούν αυτοί.
(μτφ. Ρ. Ρούφου, Θεσσαλονίκη: ΚΕΓ, 2012)

Β. Όταν (οι Αθηναίοι πρέσβεις) έφτασαν (στη Σπάρτη), (οι έφοροι) συγκάλεσαν συνέλευση (των συμμάχων τους), στην οποία οι Κορίνθιοι και κυρίως οι Θηβαίοι, αλλά και πολλοί άλλοι Έλληνες, αντιπρότειναν να μη συνθηκολογήσουν με τους Αθηναίους, αλλά να τους αφανίσουν. Οι Λακεδαιμόνιοι, όμως, είπαν ότι δεν θα υποδουλώσουν μια πόλη ελληνική που είχε προσφέρει μεγάλες υπηρεσίες στους πολύ μεγάλους κινδύνους που απείλησαν την Ελλάδα• γι' αυτό δέχονταν να κάνουν ειρήνη υπό τον όρο (οι Αθηναίοι), αφού γκρεμίσουν τα Μακρά Τείχη και τα τείχη του Πειραιά, κι αφού παραδώσουν τα πλοία τους εκτός από δώδεκα κι αφού φέρουν πίσω τους εξόριστους, να ακολουθούν τους Λακεδαιμόνιους και στην ξηρά και στη θάλασσα, όπου τους οδηγούν αυτοί, έχοντας τον ίδιο (μ' αυτούς) εχθρό και φίλο.
(μτφ. Επιστημονικής Ομάδας)
με έντονη γραφή οι προτεινόμενες νεοελληνικές αποδόσεις στα γλωσσικά σχόλια του σχολικού βιβλίου σ. 72

5.

  • 1-α,
  • 2-α,
  • 3-β,
  • 4-β,
  • 5-β

8.

  • α-Λάθος (σ.29),
  • β-Σωστό (σ.30),
  • γ-Λάθος (σ.30),
  • δ-Λάθος (σ.31),
  • ε-Σωστό (σ.33)

Το θέμα προέρχεται και αντλήθηκε από την πλατφόρμα της Τράπεζας Θεμάτων Διαβαθμισμένης Δυσκολίας που αναπτύχθηκε (MIS5070818-Tράπεζα θεμάτων Διαβαθμισμένης Δυσκολίας για τη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση, Γενικό Λύκειο-ΕΠΑΛ) και είναι διαδικτυακά στο δικτυακό τόπο του Ινστιτούτου Εκπαιδευτικής Πολιτικής (Ι.Ε.Π.) στη διεύθυνση (http://iep.edu.gr/el/trapeza-thematon-arxiki-selida).