Τράπεζα Θεμάτων
www.trapeza-thematon.gr
| Τύπος Σχολείου: | Γενικό Λύκειο | Τάξη: | Α' Λυκείου |
|---|---|---|---|
| Μάθημα: | Αρχαία Ελληνική Γλώσσα και Γραμματεία | Θέμα: | 1 |
| Κωδικός Θέματος: | 13165 | Ύλη: | Θουκυδίδου, Ἱστορίαι, Βιβλίο 3ο, § 74 |
| Τύπος Σχολείου: | Γενικό Λύκειο |
|---|---|
| Τάξη: | Α' Λυκείου |
| Μάθημα: | Αρχαία Ελληνική Γλώσσα και Γραμματεία |
| Θέμα: | 1 |
| Κωδικός Θέματος: | 13165 |
| Ύλη: | Θουκυδίδου, Ἱστορίαι, Βιβλίο 3ο, § 74 |
| Τελευταία Ενημέρωση: 29-Νοε-2023 | |
Θουκυδίδου Ἱστορίαι, 3, 74
ΚΕΙΜΕΝΟ
Διαλιπούσης δ᾽ ἡμέρας μάχη αὖθις γίγνεται καὶ νικᾷ ὁ δῆμος χωρίων τε ἰσχύι καὶ πλήθει προύχων· αἵ τε γυναῖκες αὐτοῖς τολμηρῶς ξυνεπελάβοντο βάλλουσαι ἀπὸ τῶν οἰκιῶν τῷ κεράμῳ καὶ παρὰ φύσιν ὑπομένουσαι τὸν θόρυβον. Γενομένης δὲ τῆς τροπῆς περὶ δείλην ὀψίαν, δείσαντες οἱ ὀλίγοι μὴ αὐτοβοεὶ ὁ δῆμος τοῦ τε νεωρίου κρατήσειεν ἐπελθὼν καὶ σφᾶς διαφθείρειεν, ἐμπιπρᾶσι τὰς οἰκίας τὰς ἐν κύκλῳ τῆς ἀγορᾶς καὶ τὰς ξυνοικίας, ὅπως μὴ ᾖ ἔφοδος, φειδόμενοι οὔτε οἰκείας οὔτε ἀλλοτρίας, ὥστε καὶ χρήματα πολλὰ ἐμπόρων κατεκαύθη καὶ ἡ πόλις ἐκινδύνευσε πᾶσα διαφθαρῆναι, εἰ ἄνεμος ἐπεγένετο τῇ φλογὶ ἐπίφορος ἐς αὐτήν. Καὶ οἱ μὲν παυσάμενοι τῆς μάχης ὡς ἑκάτεροι ἡσυχάσαντες τὴν νύκτα ἐν φυλακῇ ἦσαν· καὶ ἡ Κορινθία ναῦς τοῦ δήμου κεκρατηκότος ὑπεξανήγετο, καὶ τῶν ἐπικούρων οἱ πολλοὶ ἐς τὴν ἤπειρον λαθόντες διεκομίσθησαν.
ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ
1. Να μεταφράσετε στη Νέα Ελληνική το απόσπασμα: «Γενομένης δὲ τῆςτροπῆς … ἐν φυλακῇ ἦσαν·»
Μονάδες 30
5. Για καθεμία από τις παρακάτω λέξεις του κειμένου, να γράψετε ένα ομόρριζο ουσιαστικό της Νέας Ελληνικής, απλό ή σύνθετο: βάλλουσαι, ὑπομένουσαι,κρατήσειεν, ἐμπιπρᾶσι, κατεκαύθη.
Μονάδες 10
8. Να συνδέσετε καθεμία από τις φράσεις της στήλης Α με μία φράση της στήλης Β, ώστε να ολοκληρώνεται ορθά το νόημά της.
| Α | Β |
|---|---|
| Ο Θουκυδίδης συγκεντρώνει πληροφορίες για τον πόλεμο | α. με επισκέψεις στους τόπους των συγκρούσεων. |
| β. αντλώντας πληροφορίες μόνον από γραπτές πηγές. | |
| Ο Θουκυδίδης επικεντρώνεται, για την κατανόηση του πολέμου, | α. στην πολιτική ιστορία. |
| β. σε χρησμούς, φήμες και διαδόσεις. | |
| Σύμφωνα με τον Θουκυδίδη, η μόνη αξία στην οποία μπορεί να στηριχθεί ο άνθρωπος είναι | α. η λογική. |
| β. η ηθική. | |
| Ο Θουκυδίδης πίστευε ότι η τύχη είναι | α. απρόβλεπτες συγκυρίες. |
| β. υπερφυσική δύναμη. | |
| Ο Θουκυδίδης διαιρεί το έτος | α. σε θέρος (4 μήνες) και σε χειμώνα (8 μήνες στρατιωτικών επιχειρήσεων). |
| β. σε θέρος (8 μήνες στρατιωτικών επιχειρήσεων) και σε χειμώνα (4 μήνες). |
Μονάδες 10
Απάντηση Θέματος:
Θουκυδίδου Ἱστορίαι, 3, 74
1. ΜΕΤΑΦΡΑΣΕΙΣ
Α. Κι όταν προς το δειλινό οι ολιγαρχικοί κατατροπώθηκαν, άρχισαν να φοβούνται μήπως οι δημοκρατικοί τους επιτεθούν και καταλάβουν με τον πρώτο κιόλας αλαλαγμό το νεώριο και τους ξεκάνουν και τους ίδιους· έτσι, βάζουν φωτιά οι ολιγαρχικοί στα σπίτια γύρω από την αγορά και στα οικήματα που νοικιάζονταν σε οικογένειες, ώστε να αποτραπεί η επίθεση, χωρίς να λυπηθούν ούτε τα δικά τους σπίτια ούτε τα ξένα, με αποτέλεσμα και να καούν εμπορεύματα πολλά των εμπόρων και να κινδυνεύσει να καταστραφεί η πόλη ολόκληρη, εάν σηκωνόταν άνεμος και έφερνε τις φλόγες προς τα εκεί. Κι όταν σταμάτησαν τη μάχη και οι αντίπαλοι ησύχασαν στις θέσεις τους, ήσαν όλη τη νύχτα σε επιφυλακή. (μτφ. Ν. Μ. Σκουτερόπουλου, Αθήνα: Πόλις, 2011)
Β. Κι όταν έγινε υποχώρηση αργά το απόγευμα, επειδή φοβήθηκαν οι ολιγαρχικοί μήπως οι δημοκρατικοί με τον πρώτο αλαλαγμό καταλάβουν τον ναύσταθμο, αφού επιτεθούν και τους εξοντώσουν, πυρπολούν τα σπίτια που ήταν ολόγυρα στην αγορά και τις μεγάλες κατοικίες, για να μην υπάρχει οδός προσέγγισης χωρίς να λυπούνται ούτε δικό τους ούτε ξένο (σπίτι), ώστε και πολλά πράγματα εμπόρων κάηκαν εντελώς και η πόλη παραλίγο να καταστρεφόταν στο σύνολό της, αν φυσούσε άνεμος τη φωτιά με κατεύθυνση προς αυτή. Και αυτοί, όταν σταμάτησαν τη μάχη, καθώς και τα δύο στρατόπεδα απείχαν από πολεμικές ενέργειες, τη νύχτα βρίσκονταν σε επιφυλακή · (μτφ. Επιστημονικής Ομάδας)
- με έντονη γραφή οι προτεινόμενες νεοελληνικές αποδόσεις στα γλωσσικά σχόλια του σχολικού βιβλίου
5. βλήμα, μεταβολή, βελόνα – εμμονή, διαμονή, επιμονή – επικράτηση, κράτος, ακράτεια – εμπρηστής, εμπρησμός – πυρκαγιά, καύσιμο, καυστήρας
8. 1-α, 2-α, 3-α, 4-α, 5-β
Το θέμα προέρχεται και αντλήθηκε από την πλατφόρμα της Τράπεζας Θεμάτων Διαβαθμισμένης Δυσκολίας που αναπτύχθηκε (MIS5070818-Tράπεζα θεμάτων Διαβαθμισμένης Δυσκολίας για τη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση, Γενικό Λύκειο-ΕΠΑΛ) και είναι διαδικτυακά στο δικτυακό τόπο του Ινστιτούτου Εκπαιδευτικής Πολιτικής (Ι.Ε.Π.) στη διεύθυνση (http://iep.edu.gr/el/trapeza-thematon-arxiki-selida).