Τράπεζα Θεμάτων
www.trapeza-thematon.gr
| Τύπος Σχολείου: | Γενικό Λύκειο | Τάξη: | Α' Λυκείου |
|---|---|---|---|
| Μάθημα: | Αρχαία Ελληνική Γλώσσα και Γραμματεία | Θέμα: | 1 |
| Κωδικός Θέματος: | 13192 | Ύλη: | Θουκυδίδου, Ἱστορίαι, Βιβλίο 3ο, § 81.1-3 |
| Τύπος Σχολείου: | Γενικό Λύκειο |
|---|---|
| Τάξη: | Α' Λυκείου |
| Μάθημα: | Αρχαία Ελληνική Γλώσσα και Γραμματεία |
| Θέμα: | 1 |
| Κωδικός Θέματος: | 13192 |
| Ύλη: | Θουκυδίδου, Ἱστορίαι, Βιβλίο 3ο, § 81.1-3 |
| Τελευταία Ενημέρωση: 29-Νοε-2023 | |
Θουκυδίδου Ἱστορίαι, 3, 81.1-81.3
ΚΕΙΜΕΝΟ
Oἱ μὲν οὖν Πελοποννήσιοι τῆς νυκτὸς εὐθὺς κατὰ τάχος ἐκομίζοντο ἐπ᾽ οἴκου παρὰ τὴν γῆν· καὶ ὑπερενεγκόντες τὸν Λευκαδίων ἰσθμὸν τὰς ναῦς, ὅπως μὴ περιπλέοντες ὀφθῶσιν, ἀποκομίζονται. Κερκυραῖοι δὲ αἰσθόμενοι τάς τε Ἀττικὰς ναῦς προσπλεούσας τάς τε τῶν πολεμίων οἰχομένας, λαβόντες τούς τε Μεσσηνίους ἐς τὴν πόλιν ἤγαγον πρότερον ἔξω ὄντας, καὶ τὰς ναῦς περιπλεῦσαι κελεύσαντες ἃς ἐπλήρωσαν ἐς τὸν Ὑλλαϊκὸν λιμένα, ἐν ὅσῳ περιεκομίζοντο, τῶν ἐχθρῶν εἴ τινα λάβοιεν, ἀπέκτεινον· καὶ ἐκ τῶν νεῶν ὅσους ἔπεισαν ἐσβῆναι ἐκβιβάζοντες ἀπεχρῶντo, ἐς τὸ῞Ηραιόν τε ἐλθόντες τῶν ἱκετῶν ὡς πεντήκοντα ἄνδρας δίκην ὑποσχεῖν ἔπεισαν καὶ κατέγνωσαν πάντων θάνατον. Oἱ δὲ πολλοὶ τῶν ἱκετῶν, ὅσοι οὐκ ἐπείσθησαν, ὡς ἑώρων τὰ γιγνόμενα, διέφθειρον αὐτοῦ ἐν τῷ ἱερῷ ἀλλήλους, καὶ ἐκ τῶν δένδρων τινὲς ἀπήγχοντο, οἱ δ᾽ὡς ἕκαστοι ἐδύναντο ἀνηλοῦντο.
ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ
1. Να μεταφράσετε στη Νέα Ελληνική το απόσπασμα: «Κερκυραῖοι δὲ αἰσθόμενοι … κατέγνωσαν πάντων θάνατον».
Μονάδες 30
5. Για καθεμία από τις παρακάτω λέξεις του κειμένου, να γράψετε ένα ομόρριζο ουσιαστικό της Νέας Ελληνικής, απλό ή σύνθετο: προσπλεούσας, λάβοιεν, ἔπεισαν, ἐσβῆναι, ἱκετῶν.
Μονάδες 10
8. Να συνδέσετε καθεμία από τις φράσεις της στήλης Α με μία φράση της στήλης Β, ώστε να ολοκληρώνεται ορθά το νόημά της.
| Α | Β |
|---|---|
| 1. Ο Θουκυδίδης | α. πίστευε στην ηγετική ικανότητα του Περικλή, επειδή ανήκε και ο ίδιος στη δημοκρατική παράταξη. |
| β. πίστευε στην ηγετική ικανότητα του Περικλή, παρόλο που η οικογενειακή του παράδοση συνδεόταν με τους αριστοκρατικούς. | |
| 2. Σύμφωνα με τον Θουκυδίδη, τα βασικά κίνητρα για τον πόλεμο είναι | α. η φιλαρχία και η αγάπη για την πατρίδα. |
| β. η πλεονεξία και η φιλοτιμία. | |
| 3. Η σκέψη του Θουκυδίδη ακολουθεί πορεία | α. από το συγκεκριμένο στο γενικό. |
| β. από το γενικό στο συγκεκριμένο. | |
| 4. Ο Θουκυδίδης διαιρεί το έτος | α. σε θέρος (8 μήνες στρατιωτικών επιχειρήσεων) και σε χειμώνα (4 μήνες). |
| β. σε θέρος (4 μήνες) και σε χειμώνα (8 μήνες στρατιωτικών επιχειρήσεων). | |
| 5. Χαρακτηριστικά του ύφους του Θουκυδίδη είναι | α. οι ετερόπτωτοι προσδιορισμοί και ο μακροπερίοδος λόγος. |
| β. οι ομοιόπτωτοι προσδιορισμοί και ο μακροπερίοδος λόγος. |
Μονάδες 10
Απάντηση Θέματος:
Θουκυδίδου Ἱστορίαι, 3, 81.1-81.3
1. ΜΕΤΑΦΡΑΣΕΙΣ
Α. Οι Κερκυραίοι, μόλις κατάλαβαν ότι τα Αθηναϊκά πλοία έρχονταν και τα εχθρικά έφευγαν, πήραν και έφεραν στην πόλη τους Μεσσηνίους, που ως τότε παρέμεναν έξω, και έδωσαν διαταγή να πλεύσουν γύρω από την πόλη τα πλοία στα οποία είχαν βάλει πληρώματα και να μπουν στο Υλλαϊκό λιμάνι· όσο εκείνα έπλεαν, αυτοί, εάν έπεφτε κάποιος αντίπαλος στα χέρια τους, τον σκότωναν. Επίσης κατέβαζαν από τα πλοία όσους ολιγαρχικούς είχαν πείσει να επιβιβαστούν και τους θανάτωναν, κι όταν ήλθαν στο Ήραιο, έπεισαν κάπου πενήντα από τους ικέτες που είχαν καταφύγει εκεί να περάσουν από δίκη και τους καταδίκασαν όλους σε θάνατο. (μτφ. Ν. Μ. Σκουτερόπουλου, Αθήνα: Πόλις, 2011)
Β. Οι Κερκυραίοι εξάλλου, όταν αντιλήφθηκαν ότι και τα αττικά πλοία πλησίαζαν και τα εχθρικά είχαν φύγει, αφού πήραν τους Μεσσήνιους, που μέχρι τότε βρίσκονταν έξω (από την πόλη), τους οδήγησαν στην πόλη και αφού έδωσαν εντολή στα πλοία που επάνδρωσαν να πλεύσουν ολόγυρα (και να πάνε) στο Υλλαϊκό λιμάνι, και καθώς (αυτά) περιφέρονταν, κάθε φορά που έπιαναν κάποιον από τους εχθρούς τους, τον φόνευαν· και αφού αποβίβαζαν από τα πλοία όσους έπεισαν να επιβιβαστούν, τους σκότωναν, και αφού ήλθαν στο Ήραιο έπεισαν πενήντα περίπου ικέτες να δεχτούν να δικαστούν και όλους τους καταδίκασαν σε θάνατο. (μτφ. Επιστημονικής Ομάδας)
- με έντονη γραφή οι προτεινόμενες νεοελληνικές αποδόσεις στα γλωσσικά σχόλια του σχολικού βιβλίου
5.
- πλεύση, απόπλους, πλοηγός
- παραλαβή, ιδεοληψία, αντίληψη
- εμπιστευτικότητα, πίστη, πεποίθηση - πρόσβαση, βήμα, βωμός
- άφιξη, ικανοποίηση, ικεσία
8.
- 1-β
- 2-β
- 3-α
- 4-α
- 5-α
Το θέμα προέρχεται και αντλήθηκε από την πλατφόρμα της Τράπεζας Θεμάτων Διαβαθμισμένης Δυσκολίας που αναπτύχθηκε (MIS5070818-Tράπεζα θεμάτων Διαβαθμισμένης Δυσκολίας για τη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση, Γενικό Λύκειο-ΕΠΑΛ) και είναι διαδικτυακά στο δικτυακό τόπο του Ινστιτούτου Εκπαιδευτικής Πολιτικής (Ι.Ε.Π.) στη διεύθυνση (http://iep.edu.gr/el/trapeza-thematon-arxiki-selida).