Τράπεζα Θεμάτων

www.trapeza-thematon.gr

Τύπος Σχολείου: Γενικό Λύκειο Τάξη: Β' Λυκείου
Μάθημα: Μαθηματικά Προσανατολισμού Θέμα: 4
Κωδικός Θέματος: 18871 Ύλη: 2.3. Εμβαδόν Τριγώνου 3.1 Ο Κύκλος
Τύπος Σχολείου: Γενικό Λύκειο
Τάξη: Β' Λυκείου
Μάθημα: Μαθηματικά Προσανατολισμού
Θέμα: 4
Κωδικός Θέματος: 18871
Ύλη: 2.3. Εμβαδόν Τριγώνου 3.1 Ο Κύκλος
Τελευταία Ενημέρωση: 09-Μαΐ-2026

ΘΕΜΑ 4

Δίνεται ο κύκλος \((c)\) με κέντρο \(O(0,0)\) και ακτίνα \(\rho=\sqrt{5}\) και το σημείο \(A(3,1)\).

α) Να βρείτε την εξίσωση του κύκλου και να αποδείξετε οτι το σημείο \(A\) είναι εξωτερικό του κύκλου.

(Μονάδες 07)

β)

  1. Να αποδείξετε οτι οι ευθείες που εφάπτονται στον κύκλο \((c)\) και διέρχονται από το σημείο \(A\) έχουν εξισώσεις \((\varepsilon_1): 2x-y=5\) και \((\varepsilon_2): x+2y=5\).

(Μονάδες 10)

  1. Να βρείτε την εξίσωση της διχοτόμου της γωνίας \(\widehat{B A\Gamma}\), όπου \(B\) και \(\Gamma\) είναι αντίστοιχα τα σημεία επαφής των ευθειών \((\varepsilon_1)\) και \((\varepsilon_2)\) με τον κύκλο.

(Μονάδες 08)


Απάντηση Θέματος:

ΛΥΣΗ

α) Η εξίσωση του κύκλου είναι \((c): x^2+y^2=5\).

Επιπλέον είναι: \((OA)=\sqrt{(3-0)^2+(1-0)^2}=\sqrt{10}>\sqrt{5}=\rho\).

Ως εκ τούτου, το σημείο \(A\) είναι εξωτερικό του κύκλου.

β)

  1. Η εξίσωση εφαπτομένης κύκλου, με κέντρο την αρχή των αξόνων και ακτίνα \(\rho\), στο σημείο \(M(x_1,y_1)\) του κύκλου, είναι η \(xx_1+yy_1=\rho^2\Leftrightarrow xx_1+yy_1=5\) (1).

Το σημείο \(A(3,1)\) όμως επαληθεύει την (1), δηλαδή \(3x_1+y_1=5\).

Επιπλέον το σημείο \(M(x_1,y_1)\) ανήκει στον κύκλο, δηλαδή \(x_1^2+y_1^2=5\).

Η εύρεση των \(x_1\), \(y_1\) και ως εκ τούτου της εφαπτομένης, προκύπτει από την επίλυση του συστήματος:

\begin{align} \begin{cases}3x_1+y_1=5\\x_1^2+y_1^2=5\end{cases} &\Leftrightarrow\begin{cases}y_1=5-3x_1\\x_1^2+(5-3x_1)^2=5\end{cases} \Leftrightarrow\begin{cases}y_1=5-3x_1\\x_1^2-3x_1+2=0\end{cases} \\ &\Leftrightarrow\begin{cases}y_1=-1\\x_1=2\end{cases}\text{ ή }\begin{cases}y_1=2\\x_1=1\end{cases} \end{align}

Άρα τα σημεία επαφής είναι το \(B(2,-1)\) και το \(\Gamma(1,2)\).

Επομένως οι εξισώσεις των δύο εφαπτόμενων, είναι αντίστοιχα:

$$(\varepsilon_1): 2x-y=5\quad\text{και}\quad(\varepsilon_2): x+2y=5$$

  1. Η ζητούμενη διχοτόμος είναι η ευθεία που διέρχεται από τα σημεία \(O\) και \(A\), διότι το \(O\) απέχει ίση απόσταση από τις πλευρές της γωνίας, αφού \((OB)=(O\Gamma)=\rho\).

Ο συντελεστής διεύθυνσής της είναι \(\lambda_{OA}=\dfrac{1-0}{3-0}=\dfrac{1}{3}\) και ένα σημείο της το \(O(0,0)\).

Επομένως η εξίσωσή της είναι \(y-0=\dfrac{1}{3}(x-0)\Leftrightarrow y=\dfrac{1}{3}x\).

Το θέμα προέρχεται και αντλήθηκε από την πλατφόρμα της Τράπεζας Θεμάτων Διαβαθμισμένης Δυσκολίας που αναπτύχθηκε (MIS5070818-Tράπεζα θεμάτων Διαβαθμισμένης Δυσκολίας για τη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση, Γενικό Λύκειο-ΕΠΑΛ) και είναι διαδικτυακά στο δικτυακό τόπο του Ινστιτούτου Εκπαιδευτικής Πολιτικής (Ι.Ε.Π.) στη διεύθυνση (http://iep.edu.gr/el/trapeza-thematon-arxiki-selida).