Τράπεζα Θεμάτων

Κείμενο 1

Όλοι διέκριναν την ομοιότητα στο βλέμμα, κανείς τη μοναξιά

Το παρακάτω κείμενο δημοσιεύτηκε την 27/04/2018 από τον Χρήστο Ασημακόπουλο στον ιστότοπο, https://www.ogdoo.gr/apopseis/xristos-asimakopoulos/oloi-diekrinan-tin-omoiotita-sto-vlemma-kaneis-tin-monaksia (Προσαρμόστηκε για τις ανάγκες της εξέτασης).

Το γύρο του διαδικτύου έκανε τον προηγούμενο μήνα η εικόνα ενός ηλικιωμένου άνδρα που κρατά στην αγκαλιά τη γάτα του. Ο λόγος, όπως αναφέρουν όλοι, είναι η ομοιότητα που έχουν τα βλέμματα των δύο πλασμάτων.

Διαβάζω και σας μεταφέρω: «Τη φωτογραφία τράβηξε η ερασιτέχνης φωτογράφος Βικτωρία Άλεξ τα ξημερώματα μιας ημέρας του Μαρτίου στη στάση ενός μεταμεσονύκτιου λεωφορείου. Η ομοιότητά τους είναι τόσο αξιοσημείωτη που, εκτός του ότι η φωτογραφία έγινε viral στο Facebook, το στιγμιότυπο έφτασε μέχρι και την ηλεκτρονική έκδοση της ιταλικής Vogue.¹»

Άρα, ο μόνος λόγος που η εικόνα του ηλικιωμένου κυρίου έφτασε ως τη Vogue είναι αυτή η στιγμιαία ομοιότητα που καθήλωσε ο φακός. Αν ο 93χρονος άνθρωπος δεν είχε γάτα, ή είχε γάτα με λάθος βλέμμα, κανένας δεν θα έμπαινε στον κόπο να ασχοληθεί μαζί του. Η αναπαραγωγή της εικόνας έγινε γιατί η ομοιότητα εντάχθηκε στη σφαίρα του αξιοπερίεργου. Όπως ας πούμε ένας παπαγάλος που τραγουδάει τσάμικα ή ένας σκύλος που ζωγραφίζει κόκκαλα με την ουρά του.

Εξάλλου, οι μεγάλοι άνθρωποι είναι για την κοινωνία της εικόνας αόρατοι, εκτός αν έχουν φάει ξύλο στη διάρκεια μιας συγκέντρωσης διαμαρτυρόμενοι για τις πενιχρές τους συντάξεις ή αν τους έχουν κακοποιήσει αδυσώπητοι ληστές. Κανείς δεν είναι περίεργος για τις ιστορίες τους, κανείς δεν προσπαθεί να επωφεληθεί από την περιφρονημένη εμπειρία τους και τέλος, και κυρίως, κανείς δεν νοιάζεται για την ΜΟΝΑΞΙΑ τους. Την μονάξια, όπως έλεγε ο παππούς μου ο Δημήτρης, για να ξεχωρίσει την μοναξιά που σου επιβάλλεται από τη μοναξιά που επιδιώκεις.

Οι γέροι είναι βάρος, έχουν εμμονές, ξεχνούν, είναι άρρωστοι. Είναι η εικόνα που τρέμουμε, γιατί σε κάποια χρόνια θα την αντικρύσουμε στον καθρέφτη. Είναι η υπενθύμιση της φθοράς που καραδοκεί να μας κυριεύσει.

Δεν αναρωτήθηκε κανείς τι έκανε ένας άνθρωπος 93 ετών 3.30 τα ξημερώματα στο βραδινό λεωφορείο; Πού πήγαινε, από πού ερχόταν, τον περίμενε κανείς, όταν θα γύριζε, τον αναζητούσε, τον αγαπούσε;

Αυτά είναι ψιλά γράμματα, θα μου πείτε, το ακανθώδες ερώτημα είναι αν υιοθέτησε εκείνος το βλέμμα της γάτας ή εκείνη το δικό του.

¹ Γυναικείο περιοδικό

Κείμενο 2

ΠΡΩΤΟΜΑΓΙΑ

Λένα Πλάτωνος (1951- )

Το ποίημα είναι της Λένας Πλάτωνος (1951 - ), η οποία είναι μουσικός, συνθέτρια ηλεκτρονικής και έντεχνης μουσικής.

Πρωτομαγιά
το αεράκι παίζει με τα λευκά κουρτινάκια
είμαι ευτυχισμένη
έχω βρει στο ράδιο εξαίσιο σταθμό
εκπέμπει τα τραγούδια που αγαπώ

Βέβαια εσύ λείπεις
όμως είμαι, είμαι ευτυχισμένη

Παίρνω τους φίλους μου
ευχόμαστε ο ένας στον άλλον

βέβαια εσύ λείπεις

Όμως φτιάχνω μαγιάτικο στεφάνι
από τους φίλους μου
και την απουσία σου

είμαι ευτυχισμένη
είμαι ευτυχισμένη
είμαι ευτυχισμένη.

ΘΕΜΑΤΑ

ΘΕΜΑ 1 (μονάδες 35)

1ο υποερώτημα (μονάδες 10)
Ποιο από τα παρακάτω αποσπάσματα του κειμένου 1 συμπυκνώνει πληρέστερα την άποψη που θέλει να εκφράσει ο συντάκτης; Αφού επιλέξεις το σωστό απόσπασμα, να αναφέρεις μία λέξη του αποσπάσματος που συμπυκνώνει περισσότερο από τις άλλες το θέμα.

Α. «… ο μόνος λόγος που η εικόνα του ηλικιωμένου κυρίου έφτασε ως τη Vogue είναι αυτή η στιγμιαία ομοιότητα που καθήλωσε ο φακός.»
Β. «Η αναπαραγωγή της εικόνας έγινε γιατί η ομοιότητα εντάχθηκε στη σφαίρα του αξιοπερίεργου.»
Γ. «οι μεγάλοι άνθρωποι είναι για την κοινωνία της εικόνας αόρατοι»
Δ. «κανείς δεν νοιάζεται για την μοναξιά τους»
Ε. «Οι γέροι είναι βάρος, έχουν εμμονές, ξεχνούν, είναι άρρωστοι.»

Μονάδες 10

2ο υποερώτημα (μονάδες 10)
Ο συντάκτης του κειμένου 1 αναπτύσσει αρκετά την αφορμή που χρησιμοποιεί για να θέσει το θέμα του. Ποιες παραγράφους περιλαμβάνει αυτή η αφόρμηση; Και πώς ο τίτλος βοηθάει τον αναγνώστη ώστε να υποψιάζεται εξ αρχής το θέμα του κειμένου;

Μονάδες 10

3ο υποερώτημα (μονάδες 15)
Να αντιστοιχίσεις καθεμιά φράση (κείμενο 1) της πρώτης στήλης με το αντίστοιχο ύφος από την δεύτερη:

Μονάδες 15

ΘΕΜΑ 4 (μονάδες 15)
Κατά την άποψή σου, είναι πραγματικά ευτυχισμένο το ποιητικό υποκείμενο, όπως δηλώνει μέσα στο ποίημα (μονάδες 10); Πόσο ευτυχισμένος/-η θα μπορούσες να είσαι προσωπικά χωρίς την παρουσία στη ζωή σου του πιο αγαπημένου σου προσώπου (μονάδες 5); Να αναπτύξεις την απάντησή σου σε 100-150 λέξεις.

Μονάδες 15