Για να εκτυπώσετε το Θέμα πατήστε "Εκτύπωση"!

Τύπος Σχολείου: Γενικό Λύκειο Πηγή: Ι.Ε.Π. Αναγνώσθηκε: 13449 φορές Επικοινωνία
Μάθημα: Μαθηματικά Προσανατολισμού Τάξη: Β' Λυκείου
Κωδικός Θέματος: 20650 Θέμα: 4
Τελευταία Ενημέρωση: 09-Μαΐ-2026 Ύλη: 1.4. Συντεταγμένες στο Επίπεδο 2.1. Εξίσωση Ευθείας 2.3. Εμβαδόν Τριγώνου 3.1 Ο Κύκλος
Το θέμα προέρχεται και αντλήθηκε από την πλατφόρμα της Τράπεζας Θεμάτων Διαβαθμισμένης Δυσκολίας που αναπτύχθηκε (MIS5070818-Tράπεζα θεμάτων Διαβαθμισμένης Δυσκολίας για τη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση, Γενικό Λύκειο-ΕΠΑΛ) και είναι διαδικτυακά στο δικτυακό τόπο του Ινστιτούτου Εκπαιδευτικής Πολιτικής (Ι.Ε.Π.) στη διεύθυνση (http://iep.edu.gr/el/trapeza-thematon-arxiki-selida)
Τύπος Σχολείου: Γενικό Λύκειο
Τάξη: Β' Λυκείου
Μάθημα: Μαθηματικά Προσανατολισμού
Θέμα: 4
Κωδικός Θέματος: 20650
Ύλη: 1.4. Συντεταγμένες στο Επίπεδο 2.1. Εξίσωση Ευθείας 2.3. Εμβαδόν Τριγώνου 3.1 Ο Κύκλος
Τελευταία Ενημέρωση: 09-Μαΐ-2026
Το θέμα προέρχεται και αντλήθηκε από την πλατφόρμα της Τράπεζας Θεμάτων Διαβαθμισμένης Δυσκολίας που αναπτύχθηκε (MIS5070818-Tράπεζα θεμάτων Διαβαθμισμένης Δυσκολίας για τη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση, Γενικό Λύκειο-ΕΠΑΛ) και είναι διαδικτυακά στο δικτυακό τόπο του Ινστιτούτου Εκπαιδευτικής Πολιτικής (Ι.Ε.Π.) στη διεύθυνση (http://iep.edu.gr/el/trapeza-thematon-arxiki-selida)

ΘΕΜΑ 4

α) Δίνονται οι ευθείες \(\varepsilon_1: y=x+2\), \(\varepsilon_2: y=x-2\) και τα σημεία \(A(-2,0)\), \(B(2,0)\) των ευθειών \(\varepsilon_1\), \(\varepsilon_2\) αντίστοιχα.

  1. Να αποδειχθεί ότι \(\varepsilon_1//\varepsilon_2\).

(Μονάδες 04)

  1. Να βρεθούν οι συντεταγμένες του μέσου \(M\), του \(AB\).

(Μονάδες 02)

  1. Να βρεθεί η εξίσωση της μεσοπαραλλήλου των ευθειών \(\varepsilon_1\), \(\varepsilon_2\).

(Μονάδες 06)

β) Ο κύκλος \((K,\rho)\) έχει την ιδιότητα να εφάπτεται των ευθειών \(\varepsilon_1\) και \(\varepsilon_2\). Αν το κέντρο \(K\) του κύκλου \((K,\rho)\) ανήκει στην ευθεία \((\eta): x=\lambda\), όπου \(\lambda\in\mathbb{R}\), τότε:

  1. Να βρεθούν οι συντεταγμένες του κέντρου \(K\), συναρτήσει του \(\lambda\).

(Μονάδες 05)

  1. Να αποδείξετε ότι η ακτίνα \(\rho\) είναι ανεξάρτητη του \(\lambda\) και να γράψετε την εξίσωση που παριστάνει όλους τους κύκλους \((K,\rho)\), για τις διάφορες τιμές του \(\lambda\in\mathbb{R}\).

(Μονάδες 08)

ΛΥΣΗ

α)

  1. Είναι \(\varepsilon_1: y=x+2\) με συντελεστή διεύθυνσης \(\lambda_1=1\) και \(\varepsilon_2: y=x-2\) με συντελεστή διεύθυνσης \(\lambda_2=1\). Είναι \(\lambda_1=\lambda_2\) άρα \(\varepsilon_1//\varepsilon_2\).

  2. Είναι \(\dfrac{x_A+x_B}{2}=\dfrac{-2+2}{2}=0\) και \(\dfrac{y_A+y_B}{2}=\dfrac{0+0}{2}=0\) άρα το μέσο του \(AB\) είναι η αρχή των αξόνων \(O(0,0)\).

  3. α τρόπος

Είναι γνωστό ότι η μεσοπαράλληλος των ευθειών \(\varepsilon_1\), \(\varepsilon_2\) είναι παράλληλη προς αυτές και διέρχεται από τα μέσα των τμημάτων που έχουν τα άκρα τους στις \(\varepsilon_1\), \(\varepsilon_2\). Άρα έχει συντελεστή διεύθυνσης \(\lambda=\lambda_1=\lambda_2=1\) και διέρχεται από το μέσο \(O(0,0)\) του \(AB\). Η ζητούμενη εξίσωση είναι η \(\varepsilon: y=\lambda x\Leftrightarrow y=1\cdot x\Leftrightarrow y=x\).

β τρόπος

Το σημείο \(M(x,y)\), είναι σημείο της μεσοπαραλλήλου των ευθειών \(\varepsilon_1: x-y+2=0\), \(\varepsilon_2: x-y-2=0\) αν και μόνο αν ισχύει \(d(M,\varepsilon_1)=d(M,\varepsilon_2)\). Έτσι, έχουμε:

\begin{align} d(M,\varepsilon_1)=d(M,\varepsilon_2) &\Leftrightarrow \frac{|x-y+2|}{\sqrt{1^2+(-1)^2}}=\frac{|x-y-2|}{\sqrt{1^2+(-1)^2}} \\ &\Leftrightarrow |x-y+2|=|x-y-2| \\ &\Leftrightarrow x-y+2=x-y-2 \text{ ή } x-y+2=-x+y+2 \\ &\Leftrightarrow 2=-2 \text{ ή } x-y=-x+y \\ &\Leftrightarrow 2x=2y \Leftrightarrow y=x \end{align}

Επομένως, η εξίσωση της μεσοπαραλλήλου των ευθειών \(\varepsilon_1\), \(\varepsilon_2\) είναι η \(\varepsilon: y=x\).

β)

  1. Αφού το κέντρο \(K(x_K,y_K)\) του κύκλου \((K,\rho)\) ανήκει στην ευθεία \((\eta): x=\lambda\), θα έχει \(x_K=\lambda\). Επιπλέον το κέντρο \(K\) είναι το μέσο της απόστασης των δυο εφαπτομένων του κύκλου \(\varepsilon_1\), \(\varepsilon_2\). Οπότε ανήκει στη μεσοπαράλληλό τους. Δηλαδή, είναι \(y_K=x_K\Leftrightarrow y_K=\lambda\) με \(K(\lambda,\lambda)\).

  2. Είναι \(\varepsilon_1: x-y+2=0\) οπότε η ακτίνα του κύκλου είναι ίση με

$$\rho=d(K,\varepsilon_1)=\frac{|x_K-y_K+2|}{\sqrt{1^2+(-1)^2}}=\frac{|\lambda-\lambda+2|}{\sqrt{2}}=\frac{2}{\sqrt{2}}=\frac{2\cdot\sqrt{2}}{\sqrt{2}\cdot\sqrt{2}}=\sqrt{2},$$

ανεξάρτητη του \(\lambda\).

Η ζητούμενη εξίσωση για τις διάφορες τιμές του \(\lambda\in\mathbb{R}\), είναι η \((x-x_K)^2+(y-y_K)^2=\rho^2\Leftrightarrow(x-\lambda)^2+(y-\lambda)^2=2\).