Για να εκτυπώσετε το Θέμα πατήστε "Εκτύπωση"!

Τύπος Σχολείου: Γενικό Λύκειο Πηγή: Ι.Ε.Π. Αναγνώσθηκε: 1437 φορές Επικοινωνία
Μάθημα: Χημεία Τάξη: Α' Λυκείου
Κωδικός Θέματος: 38794 Θέμα: 2
Τελευταία Ενημέρωση: 04-Δεκ-2025 Ύλη: 2.1.2 Κατανομή ηλεκτρονίων σε στιβάδες 2.3.7 Ομοιοπολικός δεσμός 3.5.1 Πώς συμβολίζονται οι χημικές αντιδράσεις 3.5.3 Οξειδοαναγωγικές αντιδράσεις
Το θέμα προέρχεται και αντλήθηκε από την πλατφόρμα της Τράπεζας Θεμάτων Διαβαθμισμένης Δυσκολίας που αναπτύχθηκε (MIS5070818-Tράπεζα θεμάτων Διαβαθμισμένης Δυσκολίας για τη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση, Γενικό Λύκειο-ΕΠΑΛ) και είναι διαδικτυακά στο δικτυακό τόπο του Ινστιτούτου Εκπαιδευτικής Πολιτικής (Ι.Ε.Π.) στη διεύθυνση (http://iep.edu.gr/el/trapeza-thematon-arxiki-selida)
Τύπος Σχολείου: Γενικό Λύκειο
Τάξη: Α' Λυκείου
Μάθημα: Χημεία
Θέμα: 2
Κωδικός Θέματος: 38794
Ύλη: 2.1.2 Κατανομή ηλεκτρονίων σε στιβάδες 2.3.7 Ομοιοπολικός δεσμός 3.5.1 Πώς συμβολίζονται οι χημικές αντιδράσεις 3.5.3 Οξειδοαναγωγικές αντιδράσεις
Τελευταία Ενημέρωση: 04-Δεκ-2025
Το θέμα προέρχεται και αντλήθηκε από την πλατφόρμα της Τράπεζας Θεμάτων Διαβαθμισμένης Δυσκολίας που αναπτύχθηκε (MIS5070818-Tράπεζα θεμάτων Διαβαθμισμένης Δυσκολίας για τη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση, Γενικό Λύκειο-ΕΠΑΛ) και είναι διαδικτυακά στο δικτυακό τόπο του Ινστιτούτου Εκπαιδευτικής Πολιτικής (Ι.Ε.Π.) στη διεύθυνση (http://iep.edu.gr/el/trapeza-thematon-arxiki-selida)

Θέμα 2ο

2.1. Τα περισσότερα σύγχρονα αυτοκίνητα είναι εξοπλισμένα με καταλυτικό μετατροπέα, μια συσκευή που μειώνει δραστικά τη βλαβερή επίδραση των καυσαερίων της εξάτμισης στο περιβάλλον και στην υγεία των ανθρώπων της πόλης. Ο καταλύτης είναι σχεδιασμένος ώστε να μετατρέπει περίπου το \(90\%\) των επιβλαβών αερίων σε λιγότερο βλαβερές ουσίες, συμβάλλοντας στην προστασία της ατμόσφαιρας. Παρακάτω βλέπουμε τα αέρια που μπαίνουν στον καταλύτη και πώς βγαίνουν μετά.

α) Να εξηγήσετε ποια από τα αέρια που μπαίνουν στον καταλυτικό μετατροπέα είναι βλαβερά.

(Μονάδες 3)

β) Να συμπληρώσετε τις χημικές εξισώσεις των παρακάτω αντιδράσεων που λαμβάνουν χώρα στον καταλυτικό μετατροπέα.

i. \(CO(g)+O_2(g)\rightarrow CO_2(g)\)

ii. \(NO_2(g)\rightarrow N_2(g)+O_2(g)\)

(Μονάδες 4)

γ) Να περιγράψετε τον σχηματισμό δεσμού ανάμεσα στα άτομα του αζώτου στο \(N_2\) και να γράψετε τον σχετικό ηλεκτρονιακό τύπο. Δίνεται ο ατομικός αριθμός του αζώτου, \(Z(N)=7\).

(Μονάδες 5)

Μονάδες 12

2.2 Ένας φοιτητής έκανε μια σειρά από αντιδράσεις απλής αντικατάστασης και πήρε τα αποτελέσματα που φαίνονται στον Πίνακα 1.

Πίνακας 1. Περιγραφή των αποτελεσμάτων κάθε αλληλεπίδρασης.

α) Ποιο συμπέρασμα βγαίνει για τη δραστικότητα του \(Mg\) και του \(Cu\) σε σχέση με τη δραστικότητα του \(Ca\), με βάση τα αποτελέσματα των αλληλεπιδράσεων της σειράς Α (κελιά Α1 και Α2);

(μονάδες 3)

β) Ποιο συμπέρασμα βγαίνει για τη δραστικότητα του \(Mg\) και του \(Cu\) σε σχέση με τη δραστικότητα του \(Ag\), με βάση τα αποτελέσματα των αλληλεπιδράσεων της σειράς Β (κελιά Β1 και Β2);

(μονάδες 3)

γ) Ποιο συμπέρασμα βγαίνει για τη δραστικότητα του \(Mg\) και του \(Cu\) σε σχέση με το υδρογόνο του οξέος, με βάση τα αποτελέσματα των αλληλεπιδράσεων της σειράς Γ (κελιά Γ1 και Γ2);

(μονάδες 3)

δ) Να εξηγήσετε με βάση το σύνολο των πειραματικών ευρημάτων τη σειρά δραστικότητας ανάμεσα στα μέταλλα \(Ag\), \(Ca\), \(Cu\), \(Mg\) και το \(H\) (όξινο υδρογόνο), με βάση το σύνολο των αλληλεπιδράσεων που έλαβαν χώρα.

(μονάδες 4)

Μονάδες 13

Ενδεικτικές Απαντήσεις

2.1

α) Βλαβερά είναι τα \(CO\), \(NO\) και \(NO_2\), επειδή αυτά υφίστανται μετατροπή στον καταλυτικό μετατροπέα (δεκτό και το \(CO_2\), επειδή συνδέεται με το φαινόμενο του θερμοκηπίου).

β)

$$2CO(g)+O_2(g)\rightarrow 2CO_2(g),$$

$$2NO_2(g)\rightarrow N_2(g)+2O_2(g).$$

γ) Η ηλεκτρονιακή δομή του αζώτου είναι: \(_{7}N\): \(K(2)\) \(L(5)\). Το κάθε άτομο αζώτου έχει \(5\) ηλεκτρόνια στην εξωτερική του στιβάδα, ως εξής:

Το \(N\) είναι αμέταλλο στοιχείο. Με άλλα αμέταλλα στοιχεία συνεισφέρει τα τρία μονήρη ηλεκτρόνιά του δημιουργώντας τρία κοινά ζεύγη ηλεκτρονίων. Έτσι αποκτά οκτάδα ηλεκτρονίων. Επομένως έχουμε:

Ηλεκτρονιακός τύπος

(ανάμεσα στα δύο άτομα αζώτου σχηματίσθηκε τριπλός ομοιοπολικός δεσμός).

2.2

α) Το \(Mg\) και ο \(Cu\) δεν αντικαθιστούν το \(Ca\) στο \(CaCl_2\), επομένως είναι λιγότερο δραστικά από αυτό. Άρα, \(Ca>Mg, Cu\).

β) Τόσο το \(Mg\) όσο και ο \(Cu\) αντικαθιστούν τον \(Ag\) στο \(AgNO_3\), επομένως είναι πιο δραστικά από αυτόν. Άρα, \(Mg, Cu>Ag\).

γ) Το \(Mg\) αντικαθιστά το όξινο υδρογόνο αλλά ο \(Cu\) όχι. Συνεπώς, \(Mg>H>Cu\).

δ) Συνολικά έχουμε \(Ca>Mg>H>Cu>Ag\).