Για να εκτυπώσετε το Θέμα πατήστε "Εκτύπωση"!
| Τύπος Σχολείου: | Γενικό Λύκειο | Πηγή: Ι.Ε.Π. | Αναγνώσθηκε: 1397 φορές Επικοινωνία | |
|---|---|---|---|---|
| Μάθημα: | Χημεία | Τάξη: | Α' Λυκείου | |
| Κωδικός Θέματος: | 38795 | Θέμα: | 2 | |
| Τελευταία Ενημέρωση: | 13-Δεκ-2025 | Ύλη: | 2.1.2 Κατανομή ηλεκτρονίων σε στιβάδες 2.3.5 Ιοντικός ή ετεροπολικός δεσμός 2.4.6 Ονοματολογία ανόργανων χημικών ενώσεων 3.5.1 Πώς συμβολίζονται οι χημικές αντιδράσεις 3.5.4 Μεταθετικές αντιδράσεις | |
| Το θέμα προέρχεται και αντλήθηκε από την πλατφόρμα της Τράπεζας Θεμάτων Διαβαθμισμένης Δυσκολίας που αναπτύχθηκε (MIS5070818-Tράπεζα θεμάτων Διαβαθμισμένης Δυσκολίας για τη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση, Γενικό Λύκειο-ΕΠΑΛ) και είναι διαδικτυακά στο δικτυακό τόπο του Ινστιτούτου Εκπαιδευτικής Πολιτικής (Ι.Ε.Π.) στη διεύθυνση (http://iep.edu.gr/el/trapeza-thematon-arxiki-selida) | ||||
| Τύπος Σχολείου: | Γενικό Λύκειο | ||
|---|---|---|---|
| Τάξη: | Α' Λυκείου | ||
| Μάθημα: | Χημεία | ||
| Θέμα: | 2 | ||
| Κωδικός Θέματος: | 38795 | ||
| Ύλη: | 2.1.2 Κατανομή ηλεκτρονίων σε στιβάδες 2.3.5 Ιοντικός ή ετεροπολικός δεσμός 2.4.6 Ονοματολογία ανόργανων χημικών ενώσεων 3.5.1 Πώς συμβολίζονται οι χημικές αντιδράσεις 3.5.4 Μεταθετικές αντιδράσεις | ||
| Τελευταία Ενημέρωση: 13-Δεκ-2025 | |||
| Το θέμα προέρχεται και αντλήθηκε από την πλατφόρμα της Τράπεζας Θεμάτων Διαβαθμισμένης Δυσκολίας που αναπτύχθηκε (MIS5070818-Tράπεζα θεμάτων Διαβαθμισμένης Δυσκολίας για τη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση, Γενικό Λύκειο-ΕΠΑΛ) και είναι διαδικτυακά στο δικτυακό τόπο του Ινστιτούτου Εκπαιδευτικής Πολιτικής (Ι.Ε.Π.) στη διεύθυνση (http://iep.edu.gr/el/trapeza-thematon-arxiki-selida) | |||
ΘΕΜΑ 2ο
2.1.
α) Να περιγράψετε τον σχηματισμό δεσμού ανάμεσα στα άτομα νατρίου (\(Na\)) και χλωρίου (\(Cl\)). Επίσης, να αναφέρετε το είδος του δεσμού που δημιουργείται και να γράψετε τον χημικό τύπο της ένωσης που προκύπτει. Δίνονται οι ατομικοί αριθμοί \(Z(Na)=11\) και \(Z(Cl)=17\).
(μονάδες 6)
β) Στο σχολικό βιβλίο δίνεται το παρακάτω σχήμα σχετικά με τον σχηματισμό του χλωριούχου νατρίου.
Μεταλλικό νάτριο + αέριο χλώριο \(\Rightarrow\) χλωριούχο νάτριο
Η Μαίρη ισχυρίζεται ότι το σχήμα δείχνει πόσο διαφορετικές φυσικές και χημικές ιδιότητες έχουν τα αντιδρώντα στοιχεία από το προϊόν της αντίδρασης. Να εξηγήσετε αν συμφωνείτε ή διαφωνείτε με τον ισχυρισμό της Μαίρης.
(μονάδες 3)
γ) Το \(NaF\) είναι σημαντικό συστατικό στις οδοντόκρεμες, καθώς προστατεύει τα δόντια. Το \(CaCO_3\) είναι το βασικό συστατικό τόσο του μαρμάρου όσο και της κιμωλίας. Το \(NaClO\) είναι το κύριο συστατικό της χλωρίνης, η οποία χρησιμοποιείται ως απολυμαντικό. Να ονομάσετε τα παραπάνω άλατα.
(μονάδες 3)
Μονάδες 12
2.2 Στο πλαίσιο μιας εργαστηριακής άσκησης με αντιδράσεις διπλής αντικατάστασης ένας μαθητής ανέμειξε τα διαλύματα ορισμένων αλάτων και κατέγραψε τις παρατηρήσεις του στον Πίνακα 1.
Πίνακας 1. Διαλύματα που αναμείχθηκαν και παρατηρήσεις.
Με βάση τα δεδομένα του πίνακα 1 να απαντήσετε στις παρακάτω ερωτήσεις:
α) Να γράψετε τις χημικές εξισώσεις των αντιδράσεων διπλής αντικατάστασης που πραγματοποιήθηκαν στα κελιά Α2, Α3 και Β2.
(μονάδες 6)
β) Στο κελί Β1 δεν παρατηρήθηκε σχηματισμός ιζήματος. Τι συμπέρασμα μπορούμε να βγάλουμε από το γεγονός αυτό;
(μονάδες 2)
γ) Χρησιμοποιώντας ΜΟΝΟ την πληροφορία ότι όλα τα νιτρικά άλατα είναι ευδιάλυτα και τις εργαστηριακές παρατηρήσεις του Πίνακα 1, να εξηγήσετε ποιο είναι το άλας που καταβυθίστηκε στα κελιά Α2, Α3 και Β2.
(μονάδες 5)
Μονάδες 13
Ενδεικτικές απαντήσεις
2.1
α) Η ηλεκτρονιακή δομή του νατρίου και του χλωρίου είναι:
\(_{11}Na\): \(K(2)\) \(L(8)\) \(M(1)\), άρα πρόκειται για μέταλλο, που έχει την τάση να αποβάλει το εξωτερικό του ηλεκτρόνιο σχηματίζοντας το κατιόν \(Na^+\).
\(_{17}Cl\): \(K(2)\) \(L(8)\) \(M(7)\), άρα πρόκειται για αμέταλλο, που με μέταλλα έχει την τάση να προσλάβει ένα ηλεκτρόνιο σχηματίζοντας το ανιόν \(Cl^-\).
Μεταξύ μετάλλου και αμετάλλου θα έχουμε μεταφορά ηλεκτρονίου και ιοντικό δεσμό, ως εξής:
Μοριακός Τύπος: \(NaCl\).
β) Συμφωνώ με τον ισχυρισμό της Μαίρης, γιατί δείχνει ότι από ένα μέταλλο και ένα πρασινωπό (δηλητηριώδες) αέριο προκύπτει το μαγειρικό αλάτι, που καθημερινά χρησιμοποιούμε στο φαγητό μας.
Αποδεκτή και η απάντηση: Δεν συμφωνώ, απλώς μας δείχνει την αντίδραση όπως είναι τα σώματα στη φύση (μακροσκοπικά).
γ) \(NaF\), φθοριούχο νάτριο,
\(CaCO_3\), ανθρακικό ασβέστιο,
\(NaClO\), υποχλωριώδες νάτριο.
2.2
α) Κελί Α2: \(2AgNO_3+BaCl_2\rightarrow Ba(NO_3)_2+2AgCl\).
Κελί Α3: \(AgNO_3+KI\rightarrow KNO_3+AgI\).
Κελί Β2: \(MgSO_4+BaCl_2\rightarrow MgCl_2+BaSO_4\).
β) Κελί Β1: Επειδή δεν παρατηρείται αντίδραση, συμπεραίνουμε ότι τα άλατα που θα μπορούσαν να σχηματιστούν, δηλαδή τα \(MgCl_2\) και \(Na_2SO_4\), είναι και τα δύο ευδιάλυτα.
γ) Αφού τα νιτρικά άλατα είναι ευδιάλυτα, συμπεραίνουμε ότι:
Στο κελί Α2 σχηματίσθηκε ίζημα \(AgCl\) και στο κελί Α3 ίζημα \(AgI\).
Στο κελί Β1 βρήκαμε ότι το άλας \(MgCl_2\) είναι ευδιάλυτο, επομένως στο κελί Β2 καταβυθίστηκε ίζημα \(BaSO_4\),
Άρα, καταβυθίστηκαν ως ιζήματα τα άλατα \(AgCl\) (Α2 {και στο Α1}), \(AgI\) (Α3) και \(BaSO_4\) (Β2).