Για να εκτυπώσετε το Θέμα πατήστε "Εκτύπωση"!
| Τύπος Σχολείου: | Γενικό Λύκειο | Πηγή: Ι.Ε.Π. | Αναγνώσθηκε: 2668 φορές Επικοινωνία | |
|---|---|---|---|---|
| Μάθημα: | Χημεία | Τάξη: | Α' Λυκείου | |
| Κωδικός Θέματος: | 38819 | Θέμα: | 2 | |
| Τελευταία Ενημέρωση: | 10-Ιαν-2026 | Ύλη: | 1.2 Γνωρίσματα της ύλης (μάζα, όγκος, πυκνότητα). Μετρήσεις και Μονάδες 1.5.1 Γενικά για τα διαλύματα 1.5.2 Περιεκτικότητες Διαλυμάτων - Εκφράσεις περιεκτικότητας 2.3.6 Χαρακτηριστικά ιοντικών ή ετεροπολικών ενώσεων 2.3.8 Χαρακτηριστικά ομοιοπολικών ή μοριακών ενώσεων 4.1.1 Σχετική ατομική μάζα - Σχετική μοριακή μάζα | |
| Το θέμα προέρχεται και αντλήθηκε από την πλατφόρμα της Τράπεζας Θεμάτων Διαβαθμισμένης Δυσκολίας που αναπτύχθηκε (MIS5070818-Tράπεζα θεμάτων Διαβαθμισμένης Δυσκολίας για τη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση, Γενικό Λύκειο-ΕΠΑΛ) και είναι διαδικτυακά στο δικτυακό τόπο του Ινστιτούτου Εκπαιδευτικής Πολιτικής (Ι.Ε.Π.) στη διεύθυνση (http://iep.edu.gr/el/trapeza-thematon-arxiki-selida) | ||||
| Τύπος Σχολείου: | Γενικό Λύκειο | ||
|---|---|---|---|
| Τάξη: | Α' Λυκείου | ||
| Μάθημα: | Χημεία | ||
| Θέμα: | 2 | ||
| Κωδικός Θέματος: | 38819 | ||
| Ύλη: | 1.2 Γνωρίσματα της ύλης (μάζα, όγκος, πυκνότητα). Μετρήσεις και Μονάδες 1.5.1 Γενικά για τα διαλύματα 1.5.2 Περιεκτικότητες Διαλυμάτων - Εκφράσεις περιεκτικότητας 2.3.6 Χαρακτηριστικά ιοντικών ή ετεροπολικών ενώσεων 2.3.8 Χαρακτηριστικά ομοιοπολικών ή μοριακών ενώσεων 4.1.1 Σχετική ατομική μάζα - Σχετική μοριακή μάζα | ||
| Τελευταία Ενημέρωση: 10-Ιαν-2026 | |||
| Το θέμα προέρχεται και αντλήθηκε από την πλατφόρμα της Τράπεζας Θεμάτων Διαβαθμισμένης Δυσκολίας που αναπτύχθηκε (MIS5070818-Tράπεζα θεμάτων Διαβαθμισμένης Δυσκολίας για τη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση, Γενικό Λύκειο-ΕΠΑΛ) και είναι διαδικτυακά στο δικτυακό τόπο του Ινστιτούτου Εκπαιδευτικής Πολιτικής (Ι.Ε.Π.) στη διεύθυνση (http://iep.edu.gr/el/trapeza-thematon-arxiki-selida) | |||
Θέμα 2ο
2.1 Στο Σχήμα 1 απεικονίζονται ορισμένα απλά όργανα και συσκευές που χρησιμοποιούμε στο σχολικό Εργαστήριο Χημείας.
Σχήμα 1: Συσκευές και όργανα που χρησιμοποιούμε στο Εργαστήριο Χημείας.
α) Να ονομάσετε τα όργανα και τις συσκευές που φαίνονται στο Σχήμα 1.
(μονάδες 5)
β) Να υπολογίσετε τη σχετική μοριακή μάζα του χλωριούχου νατρίου (\(NaCl\)). Δίνονται οι σχετικές ατομικές μάζες, \(A_r(Na)=23\) και \(A_r(Cl)=35,5\).
(μονάδες 2)
γ) Να περιγράψετε βήμα προς βήμα πώς παρασκευάζουμε \(100\ mL\) υδατικού διαλύματος \(NaCl\) περιεκτικότητας \(5\%\ w/v\).
(μονάδες 5)
Μονάδες 12
2.2 Στην πειραματική διάταξη του Σχήματος 2 παρατηρείται το εξής:
● Όταν στο ποτήρι υπάρχει απιοντισμένο νερό, το λαμπάκι παραμένει σβηστό.
● Όταν στο ποτήρι υπάρχει υδατικό διάλυμα \(NaCl\), το λαμπάκι ανάβει.
α) Να εξηγήσετε γιατί το λαμπάκι δεν ανάβει, όταν στο ποτήρι υπάρχει απιοντισμένο νερό.
(μονάδες 3)
β) Να εξηγήσετε γιατί το λαμπάκι ανάβει, όταν στο ποτήρι υπάρχει διάλυμα \(NaCl\).
Σχήμα 2. Η πειραματική διάταξη περιλαμβάνει ηλεκτρική πηγή, λαμπτήρα και, σε σειρά, ποτήρι με απιοντισμένο νερό (αριστερά) και υδατικό διάλυμα \(NaCl\) (δεξιά).
(μονάδες 4)
γ) Εάν χρησιμοποιήσουμε υδατικό διάλυμα γλυκόζης ή ζάχαρης, θα ανάψει το λαμπάκι;
(μονάδες 3)
δ) Εάν χρησιμοποιήσουμε διάλυμα \(NaCl\) διπλάσιας περιεκτικότητας, θα αλλάξει κάτι στον τρόπο με τον οποίο φωτοβολεί το λαμπάκι;
(μονάδες 3)
Μονάδες 13
Ενδεικτικές Απαντήσεις
2.1
α) Α: ζυγός
Β: ογκομετρικός κύλινδρος
Γ: ποτήρι ζέσεως
Δ: ογκομετρική φιάλη
Ε: υδροβολέας
β) \(M_{r,NaCl}=1\cdot 23+1\cdot 35,5=58,5\).
γ) Στα \(100\ mL\) διαλύματος χρειαζόμαστε \(5\ g\ NaCl\).
Βήμα 1. Ζυγίζουμε \(5\ g\ NaCl\) με τη βοήθεια χαρτιού ζύγισης ή ύαλου του ωρολογίου.
Βήμα 2. Μεταφέρουμε το \(NaCl\) σε ποτήρι ζέσεως και προσθέτουμε μικρή ποσότητα απιοντισμένου νερού (π.χ. \(40\)-\(50\ mL\)). Με τη βοήθεια υάλινης ράβδου αναδεύουμε μέχρι την πλήρη διάλυση του στερεού.
Βήμα 3. Το διάλυμα μεταφέρεται σε ογκομετρική φιάλη των \(100\ mL\) με τη βοήθεια χωνιού.
Βήμα 4. Ξεπλένουμε το ποτήρι ζέσεως με μικρές ποσότητες απιοντισμένου νερού και τις προσθέτουμε στη φιάλη, πλησιάζοντας τη χαραγή των \(100\ mL\).
Βήμα 5. Με σταγονόμετρο προσθέτουμε τις τελευταίες σταγόνες νερού μέχρι η επιφάνεια του διαλύματος να φτάσει ακριβώς στη χαραγή. Τέλος, αναδεύουμε καλά.
2.2
α) Το απιοντισμένο νερό αποτελείται μόνο από μόρια \(H_2O\). Είναι μια ομοιοπολική ένωση, που δεν περιέχει ιόντα και δεν άγει το ηλεκτρικό ρεύμα, καθώς δεν υπάρχουν φορτισμένα σωματίδια, για να κινηθούν υπό την επίδραση ηλεκτρικού πεδίου. Επομένως, το κύκλωμα παραμένει ανοικτό και το λαμπάκι δεν ανάβει.
β) Το \(NaCl\) σε υδατικό διάλυμα διίσταται πλήρως, σύμφωνα με την εξίσωση:
$$NaCl(s)\rightarrow Na^+(aq)+Cl^-(aq).$$
Τα ιόντα \(Na^+\) και \(Cl^-\) κινούνται ελεύθερα στο διάλυμα και είναι φορείς του ηλεκτρικού ρεύματος. Επομένως, το κύκλωμα (πηγή, διάλυμα, λαμπάκι, πηγή) κλείνει και το λαμπάκι ανάβει.
γ) Η γλυκόζη και η ζάχαρη είναι ομοιοπολικές ενώσεις που διαλύονται στο νερό, διατηρώντας τη μοριακή τους μορφή. Αφού δεν δημιουργούνται φορτισμένα σωματίδια (ιόντα), το διάλυμα δεν άγει το ηλεκτρικό ρεύμα και το λαμπάκι δεν θα ανάψει.
δ) Η διπλάσια περιεκτικότητα \(NaCl\) σημαίνει περισσότερα ιόντα \(Na^+\) και \(Cl^-\) στο διάλυμα. Το κύκλωμα θα διαρρέεται από ρεύμα μεγαλύτερης έντασης και το λαμπάκι φωτίζει πιο έντονα.