Για να εκτυπώσετε το Θέμα πατήστε "Εκτύπωση"!
| Τύπος Σχολείου: | Γενικό Λύκειο | Πηγή: Ι.Ε.Π. | Αναγνώσθηκε: 2182 φορές Επικοινωνία | |
|---|---|---|---|---|
| Μάθημα: | Φυσική | Τάξη: | Α' Λυκείου | |
| Κωδικός Θέματος: | 38876 | Θέμα: | 2 | |
| Τελευταία Ενημέρωση: | 07-Μαΐ-2026 | Ύλη: | 1.3.6 Ισορροπία ομοεπιπέδων δυνάμεων 2.1.1 Η έννοια του έργου | |
| Το θέμα προέρχεται και αντλήθηκε από την πλατφόρμα της Τράπεζας Θεμάτων Διαβαθμισμένης Δυσκολίας που αναπτύχθηκε (MIS5070818-Tράπεζα θεμάτων Διαβαθμισμένης Δυσκολίας για τη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση, Γενικό Λύκειο-ΕΠΑΛ) και είναι διαδικτυακά στο δικτυακό τόπο του Ινστιτούτου Εκπαιδευτικής Πολιτικής (Ι.Ε.Π.) στη διεύθυνση (http://iep.edu.gr/el/trapeza-thematon-arxiki-selida) | ||||
| Τύπος Σχολείου: | Γενικό Λύκειο | ||
|---|---|---|---|
| Τάξη: | Α' Λυκείου | ||
| Μάθημα: | Φυσική | ||
| Θέμα: | 2 | ||
| Κωδικός Θέματος: | 38876 | ||
| Ύλη: | 1.3.6 Ισορροπία ομοεπιπέδων δυνάμεων 2.1.1 Η έννοια του έργου | ||
| Τελευταία Ενημέρωση: 07-Μαΐ-2026 | |||
| Το θέμα προέρχεται και αντλήθηκε από την πλατφόρμα της Τράπεζας Θεμάτων Διαβαθμισμένης Δυσκολίας που αναπτύχθηκε (MIS5070818-Tράπεζα θεμάτων Διαβαθμισμένης Δυσκολίας για τη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση, Γενικό Λύκειο-ΕΠΑΛ) και είναι διαδικτυακά στο δικτυακό τόπο του Ινστιτούτου Εκπαιδευτικής Πολιτικής (Ι.Ε.Π.) στη διεύθυνση (http://iep.edu.gr/el/trapeza-thematon-arxiki-selida) | |||
Θέμα Β
Ένας εργάτης θέλει να ανεβάσει ένα κιβώτιο από το έδαφος στην καρότσα ενός φορτηγού, η οποία βρίσκεται σε ύψος \(h\) πάνω από το έδαφος. Έχει τις εξής δύο επιλογές:
Επιλογή Α: Να χρησιμοποιήσει μια επίπεδη σανίδα σαν κεκλιμένο επίπεδο. Σε αυτή την περίπτωση η σανίδα σχηματίζει με το έδαφος γωνία \(φ = 30°\) (\(\text{ημ}(30°) = \frac{1}{2}\)). Τότε η τριβή ολίσθησης ισούται με το \(\frac{1}{4}\) του βάρους του κιβωτίου. Ο εργάτης ασκεί σταθερή δύναμη \(F\), παράλληλη με το κεκλιμένο επίπεδο, και θεωρούμε προσεγγιστικά ότι το κιβώτιο σύρεται με πολύ μικρή σταθερή ταχύτητα.
Επιλογή Β: Να ανεβάσει κατακόρυφα το κιβώτιο. Θεωρούμε και πάλι ότι ο εργάτης ασκεί σταθερή κατακόρυφη δύναμη \(F'\) και ότι το κιβώτιο ανεβαίνει με πολύ μικρή σταθερή ταχύτητα.
Και για τις δύο επιλογές μπορούμε να αγνοήσουμε τις δυνάμεις που ασκεί ο αέρας.
Β1.
Α) Να επιλέξετε τι ισχύει.
Το μέτρο της δύναμης που ασκεί ο εργάτης στο κιβώτιο:
α) Είναι μεγαλύτερο στην επιλογή Α.
β) Είναι μεγαλύτερο στην επιλογή Β.
γ) Είναι το ίδιο και στις δύο επιλογές.
(Μονάδες 3)
Β) Να αιτιολογήσετε την επιλογή σας.
(Μονάδες 9)
Μονάδες 12
Β2.
Α) Να επιλέξετε τι ισχύει.
Το έργο της δύναμης που ασκεί ο εργάτης στο κιβώτιο από το έδαφος, μέχρι να φτάσει το κιβώτιο σε ύψος \(h\):
α) Είναι μεγαλύτερο στην επιλογή Α.
β) Είναι μεγαλύτερο στην επιλογή Β.
γ) Είναι το ίδιο και στις δύο επιλογές.
(Μονάδες 3)
Β) Να αιτιολογήσετε την επιλογή σας.
(Μονάδες 10)
Μονάδες 13
Ενδεικτικές Απαντήσεις
Β1.
Α) Σωστή απάντηση η (β).
Β) Το κιβώτιο κάνει ευθύγραμμη ομαλή κίνηση και στις δύο περιπτώσεις. Άρα και στις δύο περιπτώσεις θα πρέπει η συνισταμένη δύναμη να είναι μηδενική.
Στην πρώτη επιλογή έχουμε:
$$\Sigma F = F - B\cdot\text{ημ}\!\left(\frac{\pi}{6}\right) - T_{ολ} \Rightarrow 0 = F - \frac{B}{2} - \frac{B}{4} \Rightarrow F = \frac{3B}{4} \quad (1)$$
Στη δεύτερη επιλογή έχουμε:
$$\Sigma F = F' - B \Rightarrow 0 = F' - B \Rightarrow F' = B \quad (2)$$
Από τις (1) και (2) έχουμε \(F' > F\) (τα σύμβολα αναφέρονται στα μέτρα των μεγεθών).
Β2.
Α) Σωστή απάντηση η (α).
Β) Η μετατόπιση του κιβωτίου ισούται με
$$\Delta x = \frac{h}{\text{ημ}\!\left(\frac{\pi}{6}\right)} = 2h \quad (3)$$
Άρα στην επιλογή Α το έργο της δύναμης \(F\) ισούται με
$$W = F\cdot\Delta x \overset{1,3}{\Rightarrow} W = \frac{3B}{4}\cdot 2h = \frac{3Bh}{2} \quad (4)$$
Στην επιλογή Β το έργο της δύναμης \(F'\) ισούται με
$$W' = F'\cdot h \overset{2}{\Rightarrow} W' = B\cdot h \quad (5)$$
Από τις (4) και (5) φαίνεται ότι το έργο της δύναμης του εργάτη είναι μεγαλύτερο στην επιλογή Α.