Για να εκτυπώσετε το Θέμα πατήστε "Εκτύπωση"!

Τύπος Σχολείου: Γενικό Λύκειο Πηγή: Ι.Ε.Π. Αναγνώσθηκε: 12271 φορές Επικοινωνία
Μάθημα: Μαθηματικά Προσανατολισμού Τάξη: Β' Λυκείου
Κωδικός Θέματος: 20651 Θέμα: 4
Τελευταία Ενημέρωση: 09-Μαΐ-2026 Ύλη: 1.5. Εσωτερικό Γινόμενο Διανυσμάτων 3.1 Ο Κύκλος
Το θέμα προέρχεται και αντλήθηκε από την πλατφόρμα της Τράπεζας Θεμάτων Διαβαθμισμένης Δυσκολίας που αναπτύχθηκε (MIS5070818-Tράπεζα θεμάτων Διαβαθμισμένης Δυσκολίας για τη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση, Γενικό Λύκειο-ΕΠΑΛ) και είναι διαδικτυακά στο δικτυακό τόπο του Ινστιτούτου Εκπαιδευτικής Πολιτικής (Ι.Ε.Π.) στη διεύθυνση (http://iep.edu.gr/el/trapeza-thematon-arxiki-selida)
Τύπος Σχολείου: Γενικό Λύκειο
Τάξη: Β' Λυκείου
Μάθημα: Μαθηματικά Προσανατολισμού
Θέμα: 4
Κωδικός Θέματος: 20651
Ύλη: 1.5. Εσωτερικό Γινόμενο Διανυσμάτων 3.1 Ο Κύκλος
Τελευταία Ενημέρωση: 09-Μαΐ-2026
Το θέμα προέρχεται και αντλήθηκε από την πλατφόρμα της Τράπεζας Θεμάτων Διαβαθμισμένης Δυσκολίας που αναπτύχθηκε (MIS5070818-Tράπεζα θεμάτων Διαβαθμισμένης Δυσκολίας για τη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση, Γενικό Λύκειο-ΕΠΑΛ) και είναι διαδικτυακά στο δικτυακό τόπο του Ινστιτούτου Εκπαιδευτικής Πολιτικής (Ι.Ε.Π.) στη διεύθυνση (http://iep.edu.gr/el/trapeza-thematon-arxiki-selida)

ΘΕΜΑ 4

Θεωρούμε τα σημεία \(A(1,1)\) και \(B(2,4)\).

α) Να βρείτε όλα τα σημεία \(M\) στον άξονα \(y'y\) ώστε το τρίγωνο \(MAB\) να είναι ορθογώνιο με υποτείνουσα την \(AB\).

(Μονάδες 8)

β) Να βρείτε την εξίσωση κύκλου \(C\) με διάμετρο \(AB\).

(Μονάδες 7)

γ) Να αποδείξετε ότι ο κύκλος \(C\) διέρχεται από τα σημεία \(M\) που προσδιορίσατε στο ερώτημα (α). Κατόπιν, να το επιβεβαιώσετε γεωμετρικά.

(Μονάδες 10)

ΛΥΣΗ

α) Έστω \(M(0,y)\) ένα τέτοιο σημείο. Ισχύει:

$$\overrightarrow{MA}=(1,1-y),\quad\overrightarrow{MB}=(2,4-y)$$

και το τρίγωνο \(MAB\) είναι ορθογώνιο με υποτείνουσα \(AB\) μόνο όταν ισχύει:

\begin{align} \overrightarrow{MA}\cdot\overrightarrow{MB}=0 &\Leftrightarrow (1,1-y)\cdot(2,4-y)=0 \Leftrightarrow 2+4-4y-y+y^2=0 \\ &\Leftrightarrow y^2-5y+6=0 \Leftrightarrow y=2 \text{ ή } y=3 \end{align}

Επομένως υπάρχουν δυο τέτοια σημεία, τα \(M_1(0,2)\) και \(M_2(0,3)\).

β) Ο κύκλος με διάμετρο \(AB\) έχει κέντρο το μέσο \(K\) του τμήματος \(AB\) δηλαδή το σημείο \(K\!\left(\dfrac{3}{2},\dfrac{5}{2}\right)\) και η ακτίνα του \(\rho\) είναι

$$\rho=\frac{1}{2}(AB)=\frac{1}{2}\sqrt{(2-1)^2+(4-1)^2}=\frac{1}{2}\sqrt{10}.$$

Άρα η εξίσωση του είναι:

$$C:\left(x-\frac{3}{2}\right)^2+\left(y-\frac{5}{2}\right)^2=\frac{10}{4}=\frac{5}{2}$$

γ) Θα αποδείξουμε, πρώτα αλγεβρικά, ότι ο κύκλος διέρχεται από τα σημεία \(M_1(0,2)\) και \(M_2(0,3)\).

Με \(x=0\) και \(y=2\) στην εξίσωση του κύκλου \(C\) έχουμε:

$$\left(0-\frac{3}{2}\right)^2+\left(2-\frac{5}{2}\right)^2=\frac{9}{4}+\frac{1}{4}=\frac{5}{2}$$

οπότε το \(M_1(0,2)\) είναι πάνω στον κύκλο \(C\).

Με \(x=0\) και \(y=3\) στην εξίσωση του κύκλου \(C\) έχουμε:

$$\left(0-\frac{3}{2}\right)^2+\left(3-\frac{5}{2}\right)^2=\frac{9}{4}+\frac{1}{4}=\frac{5}{2}$$

οπότε το \(M_2(0,3)\) είναι πάνω στον κύκλο \(C\).

Γεωμετρικά, οι γωνίες \(A\hat{M}_1B\) και \(A\hat{M}_2B\) βλέπουν το τμήμα \(AB\) με ορθή γωνία, οπότε σύμφωνα με γνωστό θεώρημα της Ευκλείδειας Γεωμετρίας βρίσκονται πάνω στον κύκλο με διάμετρο \(AB\).