Για να εκτυπώσετε το Θέμα πατήστε "Εκτύπωση"!
| Τύπος Σχολείου: | Γενικό Λύκειο | Πηγή: Ι.Ε.Π. | Αναγνώσθηκε: 6013 φορές Επικοινωνία | |
|---|---|---|---|---|
| Μάθημα: | Γεωμετρία | Τάξη: | Α' Λυκείου | |
| Κωδικός Θέματος: | 37126 | Θέμα: | 4 | |
| Τελευταία Ενημέρωση: | 12-Μαΐ-2026 | Ύλη: | 3.2. 1ο Κριτήριο ισότητας τριγώνων 3.3. 2ο Κριτήριο ισότητας τριγώνων 4.6. Άθροισμα γωνιών τριγώνου 5.3. Ορθογώνιο 5.5. Τετράγωνο 5.9. Μια ιδιότητα του ορθογώνιου τριγώνου | |
| Το θέμα προέρχεται και αντλήθηκε από την πλατφόρμα της Τράπεζας Θεμάτων Διαβαθμισμένης Δυσκολίας που αναπτύχθηκε (MIS5070818-Tράπεζα θεμάτων Διαβαθμισμένης Δυσκολίας για τη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση, Γενικό Λύκειο-ΕΠΑΛ) και είναι διαδικτυακά στο δικτυακό τόπο του Ινστιτούτου Εκπαιδευτικής Πολιτικής (Ι.Ε.Π.) στη διεύθυνση (http://iep.edu.gr/el/trapeza-thematon-arxiki-selida) | ||||
| Τύπος Σχολείου: | Γενικό Λύκειο | ||
|---|---|---|---|
| Τάξη: | Α' Λυκείου | ||
| Μάθημα: | Γεωμετρία | ||
| Θέμα: | 4 | ||
| Κωδικός Θέματος: | 37126 | ||
| Ύλη: | 3.2. 1ο Κριτήριο ισότητας τριγώνων 3.3. 2ο Κριτήριο ισότητας τριγώνων 4.6. Άθροισμα γωνιών τριγώνου 5.3. Ορθογώνιο 5.5. Τετράγωνο 5.9. Μια ιδιότητα του ορθογώνιου τριγώνου | ||
| Τελευταία Ενημέρωση: 12-Μαΐ-2026 | |||
| Το θέμα προέρχεται και αντλήθηκε από την πλατφόρμα της Τράπεζας Θεμάτων Διαβαθμισμένης Δυσκολίας που αναπτύχθηκε (MIS5070818-Tράπεζα θεμάτων Διαβαθμισμένης Δυσκολίας για τη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση, Γενικό Λύκειο-ΕΠΑΛ) και είναι διαδικτυακά στο δικτυακό τόπο του Ινστιτούτου Εκπαιδευτικής Πολιτικής (Ι.Ε.Π.) στη διεύθυνση (http://iep.edu.gr/el/trapeza-thematon-arxiki-selida) | |||
ΘΕΜΑ 4
Στο παρακάτω σχήμα το ορθογώνιο \(ΕΖΗΘ\) παριστάνει ένα τραπέζι του μπιλιάρδου. Ένας παίκτης τοποθετεί μια μπάλα στο σημείο \(Α\) το οποίο ανήκει στη μεσοκάθετη της \(ΕΖ\). Όταν ο παίκτης χτυπήσει τη μπάλα αυτή ακολουθεί τη διαδρομή \(Α \rightarrow Β \rightarrow Γ \rightarrow Δ \rightarrow Α\) χτυπώντας στους τοίχους του μπιλιάρδου \(ΕΘ\), \(ΘΗ\), \(ΖΗ\) διαδοχικά. Για τη διαδρομή αυτή ισχύει ότι κάθε γωνία πρόσπτωσης σε τοίχο (π.χ η γωνία \(\widehat{ΑΒΕ}\)) είναι ίση με κάθε γωνία ανάκλασης σε τοίχο (π.χ η γωνία \(\widehat{ΘΒΓ}\)) και η κάθε μια απ΄ αυτές είναι \(45^{\circ}\).
α) Να αποδείξετε ότι:
i. Τα τρίγωνα \(ΕΑΒ\) και \(ΖΑΔ\) είναι ίσα.
(Μονάδες 9)
ii. Η διαδρομή \(ΑΒΓΔ\) της μπάλας είναι τετράγωνο.
(Μονάδες 8)
β) Αν η \(ΑΖ\) είναι διπλάσια από την απόσταση του \(Α\) από τον τοίχο \(ΕΖ\), να υπολογίσετε τις γωνίες του τριγώνου \(ΑΕΖ\).
(Μονάδες 8)
ΛΥΣΗ
α) i.
\(\widehat{ΕΒΑ} = \widehat{ΑΔΖ} = 45^{\circ}\) ως γωνίες πρόσπτωσης και ανάκλασης αντίστοιχα
Τα τρίγωνα \(ΕΑΒ\) και \(ΖΑΔ\) είναι ίσα γιατί έχουν:
\(ΕΑ = ΑΖ\), διότι το \(Α\) είναι σημείο της μεσοκάθετου του \(ΕΖ\).
\(\widehat{ΑΕΒ} = \widehat{ΑΖΔ}\), διότι \(\widehat{Ε} = \widehat{Ζ} = 90^{\circ}\) και \(\widehat{ΑΕΖ} = \widehat{ΑΖΕ}\) αφού το \(ΑΖΕ\) τρίγωνο είναι ισοσκελές.
\(\widehat{ΕΑΒ} = \widehat{ΖΑΔ}\) αφού τα τρίγωνα \(ΑΕΒ\) και \(ΑΖΔ\) έχουν δύο γωνίες τους ίσες μία προς μία, οπότε και οι τρίτες τους γωνίες θα είναι ίσες.
Τα τρίγωνα \(ΕΑΒ\) και \(ΖΑΔ\) έχουν μία πλευρά και τις προσκείμενες σε αυτή γωνίες ίσες μία προς μία άρα είναι ίσα.
ii. Επειδή τα τρίγωνα \(ΕΑΒ\) και \(ΖΑΔ\) είναι ίσα, είναι και \(ΑΒ = ΑΔ\) αφού είναι απέναντι από τις ίσες γωνίες \(\widehat{ΑΕΒ}\), \(\widehat{ΑΖΔ}\).
Οι γωνίες πρόσπτωσης και ανάκλασης είναι \(45^{\circ}\), οπότε ισχύει ότι:
\(\widehat{ΑΒΕ} = \widehat{ΘΒΓ} = \widehat{ΒΓΘ} = \widehat{ΗΓΔ} = \widehat{ΓΔΗ} = \widehat{ΑΔΖ} = 45^{\circ}\)
Άρα
\(\widehat{ΑΒΓ} = \widehat{ΒΓΔ} = \widehat{ΓΔΑ} = 90^{\circ}\)
Επομένως το τετράπλευρο \(ΑΒΓΔ\) είναι ορθογώνιο.
Το ορθογώνιο \(ΑΒΓΔ\) έχει δύο διαδοχικές πλευρές του ίσες, επομένως είναι τετράγωνο.
β)
Έστω \(ΑΚ\) η απόσταση του \(Α\) από την πλευρά \(ΕΖ\). Είναι
\(ΑΖ = 2ΑΚ \Leftrightarrow ΑΚ = \frac{ΑΖ}{2}\)
Άρα στο ορθογώνιο τρίγωνο \(ΑΚΖ\) μια κάθετη πλευρά ισούται με το μισό της υποτείνουσας, επομένως η απέναντι γωνία από την πλευρά αυτή είναι \(30^{\circ}\), δηλαδή \(\widehat{ΑΖΚ} = 30^{\circ}\).
Επειδή το τρίγωνο \(ΑΕΖ\) είναι ισοσκελές με βάση την \(ΕΖ\), ισχύει ότι: \(\widehat{ΑΖΚ} = \widehat{ΑΕΖ} = 30^{\circ}\).
Από το άθροισμα γωνιών του τριγώνου \(ΑΕΖ\), έχουμε:
\(\widehat{ΕΑΖ} + \widehat{ΑΕΖ} + \widehat{ΑΖΚ} = 180^{\circ}\) ή \(\widehat{ΕΑΖ} + 30^{\circ} + 30^{\circ} = 180^{\circ}\) ή \(\widehat{ΕΑΖ} = 120^{\circ}\)