Για να εκτυπώσετε το Θέμα πατήστε "Εκτύπωση"!

Τύπος Σχολείου: Γενικό Λύκειο Πηγή: Ι.Ε.Π. Αναγνώσθηκε: 3110 φορές Επικοινωνία
Μάθημα: Φυσική Τάξη: Α' Λυκείου
Κωδικός Θέματος: 38914 Θέμα: 2
Τελευταία Ενημέρωση: 08-Μαΐ-2026 Ύλη: 1.3.6 Ισορροπία ομοεπιπέδων δυνάμεων 1.3.7 Ο νόμος της τριβής 2.1.1 Η έννοια του έργου
Το θέμα προέρχεται και αντλήθηκε από την πλατφόρμα της Τράπεζας Θεμάτων Διαβαθμισμένης Δυσκολίας που αναπτύχθηκε (MIS5070818-Tράπεζα θεμάτων Διαβαθμισμένης Δυσκολίας για τη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση, Γενικό Λύκειο-ΕΠΑΛ) και είναι διαδικτυακά στο δικτυακό τόπο του Ινστιτούτου Εκπαιδευτικής Πολιτικής (Ι.Ε.Π.) στη διεύθυνση (http://iep.edu.gr/el/trapeza-thematon-arxiki-selida)
Τύπος Σχολείου: Γενικό Λύκειο
Τάξη: Α' Λυκείου
Μάθημα: Φυσική
Θέμα: 2
Κωδικός Θέματος: 38914
Ύλη: 1.3.6 Ισορροπία ομοεπιπέδων δυνάμεων 1.3.7 Ο νόμος της τριβής 2.1.1 Η έννοια του έργου
Τελευταία Ενημέρωση: 08-Μαΐ-2026
Το θέμα προέρχεται και αντλήθηκε από την πλατφόρμα της Τράπεζας Θεμάτων Διαβαθμισμένης Δυσκολίας που αναπτύχθηκε (MIS5070818-Tράπεζα θεμάτων Διαβαθμισμένης Δυσκολίας για τη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση, Γενικό Λύκειο-ΕΠΑΛ) και είναι διαδικτυακά στο δικτυακό τόπο του Ινστιτούτου Εκπαιδευτικής Πολιτικής (Ι.Ε.Π.) στη διεύθυνση (http://iep.edu.gr/el/trapeza-thematon-arxiki-selida)

ΘΕΜΑ Β

Το κιβώτιο του διπλανού σχήματος αρχικά είναι ακίνητο. Κάποια στιγμή ο Γιώργος αρχίζει να σπρώχνει το κιβώτιο ασκώντας μια οριζόντια δύναμη \(F\), η οποία έχει διεύθυνση παράλληλη προς τον δρόμο, όπως φαίνεται στο σχήμα.

Η δύναμη \(F\) αυξάνεται βαθμιαία από την τιμή μηδέν μέχρι τη στιγμή που το κιβώτιο θα αρχίσει να μετακινείται.

Β1.

Α) Να επιλέξετε τη σωστή απάντηση.

Από τη στιγμή που αρχίζει να ασκείται η δύναμη έως τη στιγμή που θα αρχίσει το κιβώτιο να κινείται, τι συμβαίνει με τη δύναμη της στατικής τριβής που ασκείται στο κιβώτιο;

α) Το μέτρο της αυξάνεται.

β) Το μέτρο της παραμένει σταθερό.

γ) Το μέτρο της μειώνεται.

(μονάδες 3)

Β) Να αιτιολογήσετε την επιλογή σας.

(μονάδες 9)
(Μονάδες 12)

Β2.

Στη συνέχεια, αφού αρχίσει η ολίσθηση του κιβωτίου, ο Γιώργος το μετακινεί ευθύγραμμα σε απόσταση \(10\ m\), διατηρώντας συνεχώς σταθερή την ταχύτητα του κιβωτίου. Ο δρόμος είναι παντού οριζόντιος.

Α) Να επιλέξετε τη σωστή απάντηση.

α) Το έργο του βάρους κατά τη μετατόπιση των \(10\ m\) είναι θετικό.

β) Το έργο της συνισταμένης δύναμης κατά τη μετατόπιση των \(10\ m\) είναι μηδέν.

γ) Το έργο της τριβής κατά τη μετατόπιση των \(10\ m\) είναι μηδέν.

(μονάδες 4)

Β) Να αιτιολογήσετε την επιλογή σας.

(μονάδες 9)
(Μονάδες 13)

«Ανάπτυξη Δοκιμασιών Αξιολόγησης Δεξιοτήτων Εγγραμματισμού στα μαθήματα της Νεοελληνικής Γλώσσας και Λογοτεχνίας, της Άλγεβρας, της Φυσικής και της Χημείας Α' Λυκείου Γενικού Λυκείου» Ανάδοχος: «Ειδικός Λογαριασμός Κονδυλίων Έρευνας (Ε.Λ.Κ.Ε) Πανεπιστημίου Ιωαννίνων» ΑΔΑΜ: 25ΣΥΜV016348911 2025-02-20.

ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ

Β1.

Α) Σωστή είναι η πρόταση (α).

Β) Η στατική τριβή αρχικά είναι μηδέν. Καθώς εμφανίζεται η δύναμη, εμφανίζεται ταυτόχρονα και η στατική τριβή. Αυτές οι δύο δυνάμεις είναι αντίθετες, μέχρι να αρχίσει η ολίσθηση του κιβωτίου. Επειδή το μέτρο της δύναμης \(F\) αυξάνεται βαθμιαία, θα αυξάνεται και το μέτρο της τριβής, ώσπου να λάβει τη μέγιστη τιμή του, που είναι η οριακή τριβή. Από αυτή τη στιγμή και μετά θα αρχίσει η ολίσθηση του κιβωτίου.

Άρα από τη στιγμή που αρχίζει να ασκείται η δύναμη \(F\), μέχρι το κιβώτιο να αρχίσει να κινείται, το μέτρο της στατικής τριβής αυξάνεται συνεχώς.

Β2.

Α) Σωστή είναι η πρόταση (β).

Β) Κατά τη διάρκεια της μετατόπισης των \(10\ m\) το κιβώτιο κινείται σε οριζόντιο δρόμο με σταθερή ταχύτητα. Άρα η συνισταμένη δύναμη είναι μηδενική, επομένως και το έργο αυτής θα είναι μηδενικό.

Επιπλέον, η πρόταση (α) είναι λανθασμένη, αφού το βάρος είναι συνεχώς κάθετο στη μετατόπιση, επομένως το έργο του είναι μηδενικό και όχι θετικό.

Επίσης, και η πρόταση (γ) είναι λανθασμένη, αφού το έργο της τριβής ολίσθησης είναι αρνητικό.