Για να εκτυπώσετε το Θέμα πατήστε "Εκτύπωση"!

Τύπος Σχολείου: Γενικό Λύκειο Πηγή: Ι.Ε.Π. Αναγνώσθηκε: 16581 φορές Επικοινωνία
Μάθημα: Άλγεβρα Τάξη: Β' Λυκείου
Κωδικός Θέματος: 18111 Θέμα: 4
Τελευταία Ενημέρωση: 07-Μαΐ-2026 Ύλη: 2.1 Μονοτονία-Ακρότατα-Συμμετρίες Συνάρτησης 4.3 Πολυωνυμικές εξισώσεις και ανισώσεις 4.4 Εξισώσεις και ανισώσεις που ανάγονται σε πολυωνυμικές
Το θέμα προέρχεται και αντλήθηκε από την πλατφόρμα της Τράπεζας Θεμάτων Διαβαθμισμένης Δυσκολίας που αναπτύχθηκε (MIS5070818-Tράπεζα θεμάτων Διαβαθμισμένης Δυσκολίας για τη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση, Γενικό Λύκειο-ΕΠΑΛ) και είναι διαδικτυακά στο δικτυακό τόπο του Ινστιτούτου Εκπαιδευτικής Πολιτικής (Ι.Ε.Π.) στη διεύθυνση (http://iep.edu.gr/el/trapeza-thematon-arxiki-selida)
Τύπος Σχολείου: Γενικό Λύκειο
Τάξη: Β' Λυκείου
Μάθημα: Άλγεβρα
Θέμα: 4
Κωδικός Θέματος: 18111
Ύλη: 2.1 Μονοτονία-Ακρότατα-Συμμετρίες Συνάρτησης 4.3 Πολυωνυμικές εξισώσεις και ανισώσεις 4.4 Εξισώσεις και ανισώσεις που ανάγονται σε πολυωνυμικές
Τελευταία Ενημέρωση: 07-Μαΐ-2026
Το θέμα προέρχεται και αντλήθηκε από την πλατφόρμα της Τράπεζας Θεμάτων Διαβαθμισμένης Δυσκολίας που αναπτύχθηκε (MIS5070818-Tράπεζα θεμάτων Διαβαθμισμένης Δυσκολίας για τη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση, Γενικό Λύκειο-ΕΠΑΛ) και είναι διαδικτυακά στο δικτυακό τόπο του Ινστιτούτου Εκπαιδευτικής Πολιτικής (Ι.Ε.Π.) στη διεύθυνση (http://iep.edu.gr/el/trapeza-thematon-arxiki-selida)

ΘΕΜΑ 4

Δίνονται οι συναρτήσεις \(g(x)=\begin{cases}\sqrt[3]{x}, & \text{όταν } x\geq0\\-\sqrt[3]{-x}, & \text{όταν } x<0\end{cases}\) και \(h(x)=x^3-x,\ x\in\mathbb{R}\).

α)

  1. Να αποδείξετε ότι η συνάρτηση \(h\) είναι περιττή.

(Μονάδες 03)

  1. Να συμπληρώσετε το παρακάτω σχήμα ώστε να παριστάνει τη γραφική παράσταση της συνάρτησης \(h\).

(Μονάδες 04)

  1. Χωρίς να χρησιμοποιήσετε το παραπάνω σχήμα, να βρείτε τα σημεία τομής της γραφικής παράστασης της συνάρτησης \(h\) με τον άξονα \(x'x\).

(Μονάδες 08)

β) Αν \(x\geq0\) να αποδείξετε ότι: η γραφική παράσταση της συνάρτησης \(g\) βρίσκεται πάνω από την ευθεία \(\varepsilon:y=x\) αν και μόνο αν η γραφική παράσταση της \(h\) βρίσκεται κάτω από τον άξονα \(x'x\).

(Μονάδες 10)

ΛΥΣΗ

α)

  1. Για κάθε \(x\in\mathbb{R}\) έχουμε ότι:
  • \(-x\in\mathbb{R}\) και
  • \(h(-x)=(-x)^3-(-x)=-x^3+x=-(x^3-x)=-h(x)\)

Επομένως η συνάρτηση \(h\) είναι περιττή.

  1. Συμπληρώνουμε το συμμετρικό τμήμα της δοθείσας γραφικής παράστασης ως προς την αρχή των αξόνων \(O\).
  1. Τα σημεία τομής της γραφικής παράστασης της συνάρτησης \(h\) με τον άξονα \(x'x\) έχουν τεταγμένη \(y=0\), με \(y=h(x)\).

Είναι

\begin{align}y=0&\Leftrightarrow h(x)=0\\ &\Leftrightarrow x^3-x=0\\ &\Leftrightarrow x(x^2-1)=0\\ &\Leftrightarrow x=0\ \text{ή}\ x^2-1=0\\ &\Leftrightarrow x=0\ \text{ή}\ x^2=1\\ &\Leftrightarrow x=0\ \text{ή}\ x=\pm1\end{align}

Οπότε τα ζητούμενα σημεία είναι τα \(O(0,0)\), \(A(1,0)\) και \(B(-1,0)\).

β) Η γραφική παράσταση της συνάρτησης \(g\) βρίσκεται πάνω από την ευθεία \(\varepsilon:y=x\) αν και μόνο αν για κάθε \(x\in[0,+\infty)\) ισχύει \(g(x)>x\quad:(A)\).

Για \(x\in[0,+\infty)\) έχουμε: \(g(x)>x\Leftrightarrow\sqrt[3]{x}>x\)

\begin{align}&\Leftrightarrow\left(\sqrt[3]{x}\right)^3>x^3\\ &\Leftrightarrow x>x^3\\ &\Leftrightarrow 0>x^3-x\\ &\Leftrightarrow 0>h(x)\end{align}

Επομένως, ισχύει η \((A)\) αν και μόνο αν \(h(x)<0\) για κάθε \(x\in[0,+\infty)\) και έπεται το ζητούμενο.

Σχόλιο: Μπορούμε να αποδείξουμε και την εξής πρόταση «Η γραφική παράσταση της συνάρτησης \(g\) βρίσκεται πάνω από την ευθεία \(\varepsilon:y=x\) αν και μόνο αν για κάθε \(x\in\mathbb{R}\) ισχύει \(g(x)>x\quad:(A)\) ». Αυτό μπορεί να γίνει αν συμπληρώσουμε στη λύση του ερωτήματος (β) τα παρακάτω:

Για \(x\in(-\infty,0)\) έχουμε: \(g(x)>x\Leftrightarrow-\sqrt[3]{-x}>x\)

\begin{align}&\Leftrightarrow\sqrt[3]{-x}<-x\\ &\Leftrightarrow\left(\sqrt[3]{-x}\right)^3<(-x)^3\\ &\Leftrightarrow-x<-x^3\\ &\Leftrightarrow x^3-x<0\\ &\Leftrightarrow h(x)<0\end{align}

Επομένως, ισχύει η \((A)\) αν και μόνο αν \(h(x)<0\) για κάθε \(x\in\mathbb{R}\) και έπεται το ζητούμενο.